بهبود تحمل به شوري در گياه فلفل تند با محلول پاشي برگي سيليسيوم

سابقه و هدف: شوري يكي از عوامل تنش زاي غيرزيستي است كه خسارات زيادي به توليد محصولات كشاورزي در سراسر جهان وارد مي‌كند.استراتژي‌هاي مختلفي براي كاهش تأثير منفي شوري بر گياهان و تداوم رشد و نمو گياهان در شرايط تنش شوري اتخاذ شده است. در مطالعه حاضر، اثر محلول پاشي سيليسيوم بر كاهش آثار تنش شوري و مكانيسم‌هاي فيزيولوژيكي وابسته به آن در گياه فلفل تند بررسي شده است. مواد و روش ها: آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه دانشگاه ايلام انجام شد. تيمارهاي مورد آزمايش در اين تحقيق شامل سه سطح تنش شوري (شامل شاهد، 75 و 150 ميلي‌مولار نمك NaCl) و چهار سطح سيليسيوم (شاهد، 0.5، 1 و 2 ميلي‌مولار) بود. در مرحله چهار برگ حقيقي تيمار سيلسيسوم به صورت محلول پاشي برگي در غلظت‌هاي ذكر شده تا خيس شدن كامل سطح برگ‌ها اعمال شد و به فاصله يك ماه دو مرتبه ديگر تكرار شد. تيمار شوري نيز به صورت تهيه محلول NaCl و آبياري گياهان همراه با محلول كودي با فواصل سه روز يكبار انجام گرفت. تيمارها تا زمان ميوه دهي و برداشت كامل ميوه‌ها ادامه يافت. يافته ها: در نتايج نهايي به دست آمده از اين تحقيق مشخص شدكه شوري موجب كاهش معني دار پارامترهاي رشدي و عملكردي (وزن خشك ريشه و شاخساره، ارتفاع گياه، تعداد ميوه در بوته و عملكرد محصول) و همچنين كاهش محتواي رطوبت نسبي و كلروفيل شده و باعث فزايش محتواي پرولين، مالون دي آلدهيد و نشت يوني در گياه فلفل شد. نتايج نشان داد كاربرد سيليسيم باعث كاهش آثار تنش شوري بر گياه فلفل شد. بيشترين عملكردكل مربوط به تيمار بدون شوري با كاربرد سيليسيوم (1 و 2 ميلي‌مولار) بود. در همه سطوح شوري كاربرد سيليسيوم سبب افزايش رشد و عملكردگياه فلفل شد. اين نتايج در ارتباط با افزايش محتواي رطوبت نسبي و كلروفيل، كاهش ميزان پرولين، محتواي مالون دي آلدهيد و نشت الكتروليت بود. نتيجه گيري: به طور كلي نتايج اين تحقيق نشان داد كه كاربرد سيليسيوم به خصوص در غلظت‌هاي يك و دو ميلي مولار موجب بهبود رشد و افزايش عملكرد گياه فلفل تند در شرايط تنش و غير تنش شد. كاربرد خارجي سيليسيوم، اثرات منفي شوري بر گياه را از طريق افزايش مقدار كلروفيل و محتواي رطوبت نسبي و كاهش پرولين و مالون دي آلدهيد كاهش داد. اگر چه كاربرد سيليسيوم در شرايط بدون شوري اثرات مثبتي بر رشد و عملكرد گياه داشت ولي در شرايط شوري اثر بخشي بيشتري داشت. بنابراين براي كاهش اثرات شوري بر رشد و عملكرد گياه فلفل تند محلول پاشي سيليسيوم توصيه مي‌شود.