نقش تجارت ابريشم در مناسبات ايران و عثماني در دوره صفوي

رقابت هاي شديد اقتصادي ايران و عثماني در دوره صفوي از جمله مباحثي است كه مناسبات دو سرزمين را تحت شعاع قرار داد؛ به طوري كه حاكمان دو سرزمين به طور پيوسته و گسترده از سياست هاي اقتصادي به عنوان اهرم فشار بر يكديگر استفاده مي‌كردند. يكي از سياست هاي اقتصادي كه نقش مهمي در مناسبات سياسي و اقتصادي حكومت صفوي و عثماني داشت، تحريم تجارت ابريشم بود. در اين دوره ابريشم به عنوان يكي از مهم ترين كالاهاي درآمدزا، همواره در تجارت داخلي و خارجي حكومت هاي صفويه و عثماني نقش اساسي داشت. بر اين اساس، پژوهش پيش رو با روش توصيفي- تحليلي درصدد است به بررسي نقش تجارت ابريشم در مناسبات دولت صفوي و عثماني بپردازد. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه دولت هاي صفوي و عثماني در تلاش بودند با استفاده از كاركردهاي مختلف ابريشم و محروم كردن دشمن از منابع درآمدي آن، دولت مقابل را با فشار و محدوديت هايي به تغيير در رفتارهاي سياست خارجي و تسليم شدن در مقابل خواسته هاي خود وادار كنند. از آنجايي كه صنعت ابريشم مهم ترين توليدات دو كشور بود و يكي از مهم ترين منابع درآمدزا در اين دوره به شمار مي رفت، تحت تأثير اين سياست ها، از جهت توليد و فروش تحت تأثير منفي قرار گرفت؛ به طوري كه موانع غيرتعرفه اي در تجارت خارجي، روابط اقتصادي ايران و عثماني را كه از تجارت ابريشم نشأت مي گرفت، تضعيف كرد.