نقد اعراب منصوبات در كتب اعراب الفيه با تكيه بر آراء ازهري، مكّودي، و عبدالحميد

مباحث نحوي و اعراب هاي چهارگانۀ (رفع، نصب، جر وجزم) تشخيص نقش مرفوعات، مجرورات و مجزومات تا اندازه اي آسان است، ولي در برخي موارد، تشخيص نقش واژۀ منصوب دشوار است؛ زيرا به سبب سبك بودن فتحه و اعراب نصب، شمار منصوبات در زبان عربي بيشتر است و شايد همين مسأله باعث اختلاف مُعربان در تعيين نقش پاره اي از منصوبات شده است. وظيفۀ علم نحو اين است كه با پيدا كردن نقش درست واژگان در كلام، معناي درستِ كلام را به دست دهد و شكي نيست كه اگر نتواند در برخي جاها اين وظيفه را به نحو احسن انجام دهد، معناي مراد به دست نمي آيد. شوربختانه بعضي از نحويان، به سبب كم‌توجهي به معنا، در تعيين نقش برخي از منصوبات دچار اشتباه شده اند. براي نمونه، وقتي ما به تركيب بيت هاي الفيۀ ابن مالك مراجعه مي كنيم، مشاهده مي كنيم كه بعضي از مُعربان، واژه اي را كه خبر براي يكي از افعال ناقصه، يا صفت براي مفعول مطلق محذوف است، حال گرفته اند، يا در مواردي در تشخيص مفعول اول و دومِ فعل دو مفعولي دچار اشتباه شده اند. اين مقاله با روش توصيفي تحليلي و با تكيه بر وجوه دهگانۀ نقد ابن هشام بر معربان در باب پنجم مغني، مي‌كوشد اشتباهات معربان را شناسايي كرده و در صدد اصلاح آنها گام بردارد