اگزوزوم ها: نانو حامل‌ هاي زيستي نوين جهت هدف ‌گيري كارآمد سلول‌ هاي توموري گليوبلاستوما

سابقه و هدف: گليوبلاستوما يك تومور بسيار بدخيم مغزي است كه با پيش ‌آگهي ضعيف و نرخ بالاي عود در بيماران شناخته مي‌شود. جراحي، شيمي ‌درماني و راديو درماني به ‌عنوان روش‌هاي استاندارد درمان گليوبلاستوما، در نظر گرفته مي‌شود. اگرچه، اين روش‌ها قادر نبوده‌اند تا سلول‌هاي سرطاني را به ‌صورت كامل از بين ببرند. يكي از مهم‌ترين موانع درمان گليوبلاستوما، سد خوني مغزي است كه مانع از رسيدن داروها به بافت مغزي مي‌شود. هدف از اين مطالعه، بررسي امكان استفاده از اگزوزوم ها به‌ عنوان حامل دارو در حيطه درمان تومور گليوبلاستوما مي باشد. مواد و روش ها: در اين مطالعه مروري براي دستيابي به يك نگاه اجمالي به اگزوزم ها به‌عنوان يك فرصت در سيستم انتقالي دارويي سيستم اعصاب مركزي از طريق سد خوني مغزي، در بانك‌هاي اطلاعاتي گوگل اسكولار (Google Scholar) و پاب مد (Pub Med) با استفاده از كليد واژه ‌هايي چون اگزوزوم (Exosome)، گليوبلاستوما (Glioblastoma) و سيستم‌هاي دارو رساني (Drug delivery)، جستجو انجام شد. يافته ها: در جستجوي اوليه 14400 مقاله به دست آمد و پس از بررسي اوليه و حذف مطالعات غير مرتبط، در نهايت تعداد 40 مقاله بررسي شدند. اگزوزوم ها، نانو ذرات طبيعي هستند كه از سلول‌هاي مختلف ترشح مي‌شوند. كاربردهاي اگزوزوم در سيستم‌هاي دارو رساني به ‌عنوان يك رويكرد كارآمد براي انتقال محتويات مختلف به سلول‌هاي سرطاني است. همچنين اين ذرات قادر هستند، مولكول‌هاي زيستي و دارويي را از سد خوني مغزي به سلول‌هاي مغزي منتقل كنند. اين نانو ذرات طبيعي پايدار با گردش طولاني ‌مدت هستند كه پاسخ‌هاي رد ايمني را ايجاد نمي‌كنند. نتيجه گيري: بر اساس نتايج اين مطالعه، نانو حامل هاي مبتني بر اگزووم به ‌عنوان يك حامل بالقوه با مزاياي بسيار جالب و جذاب در امر دارو رساني و انتقال عوامل دارويي مي توانند جهت درمان تومورهاي مغزي از‌ جمله گليوبلاستوما مولتي فرم مورد استفاده قرار گيرند.