تحولات حقابه رودخانه مرزي هيرمند بين ايران و افغانستان از منظر حقوق بين‌الملل با توجه به پديده تغييرات اقليمي

زمينه و هدف: هدف اين مقاله بررسي تحولات حقابه رودخانه مرزي هيرمند بين ايران و افغانستان از منظر حقوق بين‌المللي با توجه به پديده تغييرات اقليمي است. روش: روش تحقيق توصيفي – تحليلي و برگرفته از منابع كتابخانه‌اي است. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه اختلافات در حوزه پرداخته حقابه رودخانه هيرمند، اختلافات ناشي از ناپايداري الگوي توزيع حقابه ميان دو كشور منجر به اختلافاتي در حوزه تعيين وسعت و قلمرو محدوده مرزي است. افغانستان براي خود مسئوليتي در خصوص اجرا معاهده پرداخت حقابه ايران متصور نيست و شرايط فعلي و عدم وجود دولت مركزي و ثبات در همسايه شرقي، همچنين وضعيت نامناسب معيشت مردم افغانستان، استفاده از اهرم اقتصادي و گسترش حوزه نفوذ از طريق سرمايه‌گذاري اقتصادي باعث عدم پيگيري وضعيت پرداخت حقابه شده است اين در حالي است كه تأسيس سازمان منطقه‌اي آب‌پايه با حضور كشورهاي ايران و افغانستان و نظارت بر انجام مقررات و تعهدات في‌مابين به‌عنوان يك عامل همگرا و اتحاد منطقه‌اي مي‌تواند در كسب و حفاظت از منافع ملي مؤثر واقع شود. نتايج: در هر مقطعي از تاريخ كه مسئله هيرمند وارد فاز سياسي شده، حل مسئله پيچيده‌تر شده است. دولت ايران و طالبان عملاً همكاري و تعامل مشترك خود را بر اساس حسن هم‌جواري در تطبيق كامل معاهده 1351 هيرمند، نشان دهند تا مسئله آب هيرمند بدون موجب و ضرورت، تبديل به يك مسئله سياسي و يا منازعه ميان دو كشور همسايه نشود