تحليل فراواني بيشينه‌بارش روزانه در شرايط ايستايي و ناايستايي در حوزه‌ آبريز اترك

برآورد صحيح بارش طراحي، يكي از ملزومات ساخت سازه‌هاي هيدروليكي است كه توسط روش‌هاي مختلف تحليل فراواني انجام مي‌شود. روش‌هاي كلاسيك برازش داده‌هاي مشاهداتي از فرض ثابت‌بودن پارامترهاي توابع توزيع استفاده مي‌كنند؛ در صورتي ‌كه مطالعات زيادي ناايستايي داده‌ها در اثر عواملي مانند تغيير اقليم را اثبات كرده‌اند؛ بنابراين هدف اين پژوهش، به‌كارگيري پارامترهاي ناايستاي توابع -در صورت لزوم- و مقايسه با پيش‌فرض ايستايي داده‌هاي بارش بيشينه‌روزانه‌حوزه‌آبريز اترك است. از آزمون من‌كندال و آزمون وايت براي بررسي ناايستايي در ميانگين و واريانس داده‌هاي سالانه استفاده شد. تابع توزيع حدي تعميم‌يافته نيز بر سري زماني داده‌ها برازش يافت. از بين 24 ايستگاه داراي داده‌هاي طولاني دوره‌آماري، پنج ايستگاه داراي روند و شش ايستگاه داراي ناايستايي واريانس تشخيص داده شد. معيارهاي ارزيابي شامل آكائيكه، معيار اطلاعاتي بيزين، مجذور ميانگين مربعات خطا و ضريب كارايي نش-ساتكليف براي مقايسه‌برازش، تحت فرض ايستايي و ناايستايي، براي تمام ايستگاه‌ها تعيين شد. نتايج نشان داد كه در تمام ايستگاه‌هاي داراي ناايستايي، لحاظ‌كردن شرايط مزبور در محاسبات تحليلي، انتخاب مناسبي است. همچنين مقادير حد پاييني (5 درصد)، مياني (50 درصد) و بالايي (95 درصد) با دوره‌بازگشت 100 ساله با هر دو فرض، مشخص و با روش كلاسيك بيشينه‌درست‌نمايي مقايسه شد. نتيجه ‌به ‌دست ‌آمده بيانگر برآورد كم روش بيشينه‌درست‌نمايي در مقايسه با روش بيزين با استفاده از مونت كارلوي زنجيره‌ماركف در برآورد پارامترهاست. همچنين در بين معيارهاي ارزيابي مورد استفاده، معيار آكائيكه نتايج بهتري ارائه كرد