گذر از گفتمان «پاسخگويي» به «محيط گرايي» در برنامه ريزي شهري، مبتني برانعطاف پذيري

توجه برنامه‌ريزان معاصر به عوامل محيطي و افزايش آگاهي و ارتباط انسان با محيط پيراموني‌اش، موجب افزايش لايه‌ها و عوامل تعريف‌كننده مفاهيم طراحي و برنامه‌ريزي گشته است. به‌گونه‌اي كه مسئله مشتركي با موضوع توانايي‌هاي محيطي براي پاسخگويي را پيش روي برنامه ريزان قرار داده بود. مجموعه نظريات ارائه‌شده در اين دوران، در قالب برنامه‌ريزي پاسخگو، با تمركز بر استفاده حداكثري از قابليت‌هاي محيطي بوده است. درحالي‌كه ضرورت پيدايش گفتماني جامع براي غلبه بر كثرت عوامل، تعاريف و روش‌هاي طراحي در رشته‌هاي محيطي، كمتر موردتوجه بوده است. بر اين اساس پژوهش جاري با هدف سازمان‌دهي هدفمند نظريات شاخص در اين زمينه، به دنبال ارتقاء مبتني بر هم‌افزايي آن‌ها است. سؤال ساختار بخش به اين پژوهش، معاني، مصاديق و زمينه‌هاي معني‌داري انعطاف‌پذيري در وجوه و مقياس‌هاي مختلف برنامه‌ريزي شهري است. روش تحقيق بكار گرفته‌شده، تحليل تماتيك كيفي با كمك هوش مصنوعي در نرم‌افزار MAXQDA در فرايند پردازش 6 مرحله‌اي است. كاربرد مهم اين پژوهش، موجب ساختاربخشي به اذهان برنامه ريزان اين عرصه براي كاهش معضلات پراكنده و درون رشته‌اي بودن منابع است. نتايج اين پژوهش، ابعادي همچون تشخص و تشخيص پذيري، تنوع و تغييرپذيري، تطبيق و گسترش‌پذيري، توزيع، تفكيك و تداوم پذيري، سازمان‌دهي و سازگاري را در بخش انعطاف‌پذيري، آشكار و با بخش‌هاي متناظر در برنامه‌ريزي شهري مرتبط كرده است.