تأثير عوامل اجتماعي مكان در سكونتگاه‌هاي غيررسمي بر توانمندسازي اجتماعي ساكنان مطالعه موردي: سكونتگاه‌هاي غيررسمي شهر تبريز

توانمندسازي يكي از كارآمدترين راهبردها جهت بهبود وضعيت سكونتگاه‌هاي غيررسمي است. بعد اجتماعي توانمندسازي موردتوجه بسياري از انديشمندان است كه آن را بر رفع معضلات حاشيه‌نشيني مؤثر مي‌دانند. هدف پژوهش بررسي تأثير عوامل اجتماعي مكان در سكونتگاه‌هاي غيررسمي بر توانمندسازي اجتماعي ساكنان آن است. پژوهش حاضر از نظر شيوه گردآوري و تحليل اطلاعات، از نوع همبستگي و مبتني بر مدل معادلات ساختاري است. روش جمع‌آوري داده‌ها كتابخانه‌اي و ميداني به شيوه تكميل پرسشنامه با تعداد 150 نفر نمونه از ساكنان پهنه‌هاي غيررسمي شهر تبريز است. در اين پژوهش، عوامل اجتماعي مكان، متغير مستقل و توانمندسازي اجتماعي به‌عنوان متغير وابسته مورد ارزيابي قرار گرفت. سپس، بار عاملي هر سنجه و جايگاه هريك از مؤلفه‌هاي الگوي نظري تعيين شد. بر اساس يافته‌هاي پژوهش در بخش نظري عوامل اجتماعي مؤثر بر كالبد مكان دو عامل سرمايه اجتماعي و حس امنيت مي‌باشد؛ كه در سكونتگاه‌هاي غيررسمي شهر تبريز، بين عوامل اجتماعي مكان كه بر كالبد اين سكونتگاه‌ها تأثير مي‌گذارند با توانمندسازي اجتماعي (آگاهي، تعامل و مشاركت اجتماعي) رابطه معناداري وجود دارد. همچنين عامل سرمايه اجتماعي نسبت به عامل حس امنيت مكان تأثير بيشتري بر توانمندي اجتماعي دارد و از بين معيارهاي سرمايه اجتماعي معيار تعلق اجتماعي و از بين مؤلفه‌هاي عامل حس امنيت، نظارت و كنترل بيشترين تأثير را بر توانمندسازي اجتماعي ساكنان دارند. بنابراين استفاده از فضاي عمومي، وجود كاربري‌هاي مختلط و بهبود دسترسي‌پذيري بصري بر توانمندسازي اجتماعي ساكنان سكونتگاه‌هاي غيررسمي تأثيرگذار خواهند بود