منطق استكشاف طبقه‌بندي مفاهيم اخلاقي قرآن كريم

آموزه‌هاي آسماني به سه بخش، تفكيك‌شدني است: عقايد و اخلاق و فقه. بنابراين، آموزه‌هاي اخلاقي جزو مهم‌ترين معارف قرآني به شمار مي‌رود كه داراي گسترهٔ بزرگي از فضايل و رذايل اخلاقي است. براي فهم مفاهيم اخلاقي، شناسايي اهمّ و مهم آن، تعيين رتبهٔ هر مفهوم كه به‌وسيلهٔ آن بتوان گام‌هاي تربيتي درست براي تربيت نفوس افراد جامعه را برداشت، نياز به شاخص‌هايي است كه از راه‌هاي متعددي براي رسيدن به آن بايد استفاده كرد؛ چراكه اين مسئله در متون ديني به‌وضوح تبيين نشده است.جستار حاضر با رويكردي توصيفي‌تحليلي طبق بررسي‌هايي كه در زبان عرب به عمل آورده است، به شاخص‌هاي تكرار، حصر، تفصيل، تشبيه، مقايسهٔ عبارت‌ها و مضمون‌ها براي دسته‌بندي مفاهيم اخلاقي رسيده است و با مثال‌هايي از آيات قرآن، سعي در تبيين آن داشته است كه بر اساس مثال‌هاي ذكرشده در اين پژوهش، خصايل اخلاقيِ نصح و شكر، به‌ترتيب جزء بالاترين فضايل اخلاقي به شمار مي‌روند. البته براي نتيجه‌گيري نهايي بايد استقصاي كاملي بر روي آيات اخلاقي صورت بگيرد كه در پژوهشي مفصل در حال انجام است.