بازخواني قرآني مسئلۀ «قوّاميت مردان بر زنان» در آيۀ ۳۴ سورۀ نساء

مسئلهٔ قواميت مردان بر زنان در آيهٔ ۳۴ سورۀ نساء ازجمله مباحث قرآني است كه شبهات و سؤالات بسياري دربارۀ كارآمدي آن مطرح شده است؛ به‌طوري كه برخلاف فراعصري و فراتاريخي‌بودن همهٔ آيات قرآن كريم، برخي آن را تاريخمند و مربوط به عصر نزول يا قابل‌تغيير در زمان حال دانسته‌اند. پر واضح است كه چنين نگاهي به آيه و لغو و تعطيلي حكم آن در تغاير كامل با ابدي و ازلي‌بودن همهٔ آموزه‌هاي قرآن‌كريم است. در پژوهش حاضر، با روش توصيفي‌تحليلي نشان داده شده است كه برداشت‌هاي نادرست قرآن‌پژوهان از اين آيه و تفسير آن به برتري مردان بر زنان درنتيجهٔ حاكم‌كردن روايات سبب‌ نزول بر فهم آيه حاصل شده است. همچنين با استفاده از ديگر آيات، يعني با معيار قراردادن خود قرآن كريم، اين برداشت حاصل شده است كه خداوند در اين آيه موكداً به مردان دستور مي‌دهد به‌علت تفاوت‌هاي تكويني و همچنين بيشتربودن اموالشان، كه از تفاوت تشريع سهم‌الارث در مردان و زنان حاصل شده، تكيه‌گاه و حامي زنان باشند. به اين ترتيب علل مذكور در آيه، تغييرناپذير و دائمي و درنتيجه، حكم قواميت نيز تغييرناپذير، دائمي و كارآمد براي هميشه خواهد بود.