بررسي كارايي بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري در تخصيص منابع و عملكرد؛ تأثير شكاف مالكيتي- كنترلي و رقابت بازار محصول

هدف: وجهِ اشتراك رويكردهاي نظري اتخاذ شده براي مطالعه گروه‌هاي تجاري، وجود بازارهاي سرمايه داخلي در اين گروه‌ها است. ادبيات حسابداري نشان ‌مي‌دهد كه كارايي اين بازارها در تخصيص منابع و عملكرد مي‌تواند تحت. ‌تأثير انگيزه‌هاي منفعت‌طلبانه ناشي از مسئله نمايندگي قرار گيرد؛ بنابراين، هدف اين پژوهش، بررسي تأثير شكاف مالكيتي- كنترلي بر كارايي بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري در تخصيص منابع و عملكرد با در نظر گرفتن رقابت بازار محصول است.روش‌شناسي پژوهش: اين پژوهش از نوع توصيفي-همبستگي، از منظر هدف كاربردي و با استفاده از رويكرد پس رويدادي انجام‌ شده است. به‌منظور دستيابي به هدف پژوهش، داده‌هاي 18 گروه تجاري كه شركت اصلي آنها در بورس اوراق بهادار تهران يا فرابورس پذيرفته شده‌اند و شركت‌هاي تابعه اين گروه‌ها در بازه زماني 1394 الي 1400 (756 سال-شركت) جمع‌آوري و با استفاده از تحليل رگرسيون چندگانه مبتني بر داده‌هاي تركيبي مورد آزمون قرار گرفت.يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان‌ مي‌دهد كه شكاف مالكيتي-كنترلي بر كارايي تخصيص منابع و كارايي عملكرد بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري تأثير منفي و معنادار دارد. همچنين، يافته‌ها تنها نشان ‌مي‌دهد كه رابطه بين شكاف مالكيتي-كنترلي و كارايي عملكرد بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري، با افزايش رقابت بازار محصول تضعيف مي‌شود. بااين‌حال، شواهدي از تأثير رقابت بازار محصول بر رابطه بين شكاف مالكيتي-كنترلي و كارايي تخصيص منابع گروه‌هاي تجاري مشاهده نگرديد.اصالت / ارزش‌افزوده علمي: توجه به بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري به‌عنوان يك مكانيزم بالقوه براي تسهيل در تخصيص كاراي منابع و دستيابي به مزاياي استراتژيك حائز اهميت است. ازاين‌رو، با شناخت بيشتر از پديده شكاف مالكيتي-كنترلي و تأثير آن بر كارايي بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري در تخصيص منابع و عملكرد، مي‌توان گام‌هاي اساسي براي دستيابي به مزاياي استراتژيك (از قبيل توسعه اقتصاد داخلي) برداشت.