بازشناسي مفهوم «منظر ايراني» مبتني بر عناصر سازندۀ آن

بررسي ويژگي‌‌هاي خاص انواع منسوبات و مشتقات منظر، از مهم‌‌ترين موضوعات در حوزۀ شناخت و مطالعۀ منظر به‌شمار مي‌‌رود. عبارت «منظر ايراني» اشاره به جنبه‌‌هاي خاصي از آن دارد كه به طبع، واجد ويژگي‌‌هاي منحصربه‌فردي نيز است. عليرغم اهميت قابل‌توجه شناخت معني و مفهوم منظر ايراني، جايگزين، مصاديق و نمونه‌‌هاي آن مورد اشاره قرار مي‌‌گيرد و چيستي و ذات آن ناديده گرفته شده است؛ همين امر موجب شده تا اين مفهوم دچار تكثر معنايي شده و مفاهيم متعدد و بعضاً نامتجانسي از آن متبادر شود. براين‌اساس در پژوهش حاضر، با رويكردي هستي‌‌شناسانه به ذات و اصل مفهوم منظر ايراني پرداخته شده است تا ضمن تشريح ابعاد و عناصر سازندة آن، در اصل اين مفهوم تدقيق شود. در اين پژوهش، به‌منظور تبيين مفهوم منظر ايراني، با روشي تحليلي- توصيفي و استنادي، ابتدا عناصر سازندۀ منظر شناسايي و معرفي شده‌‌ و در ادامه با شناخت مؤلفه‌‌هاي هويت بخش، ايراني‌بودن آنها مورد بحث قرار گرفته است. براين‌اساس ايراني‌بودن منظر منوط به وجود و ميزان اثرگذاري عناصر طبيعي و مصنوع با هويت ملي است كه هر كدام دسته‌‌اي از جنبه‌‌هاي هويت‌بخش ايراني را دربر مي‌‌گيرند و همچنين انسان با فرهنگ ايراني، به‌عنوان عنصري با بيشترين ظرفيت تجلي هويت ايراني در پديدآمدن منظر شناخته شده است.