ارزيابي ريسك آب ازطريق نقشه‌هاي شناختي فازي (نمونه‌موردي: شهر تهران)

| از بين ۴۰ مخاطرۀ طبيعي شناسايي‌شده، امكان وقوع بيش از ۳۰ خطر در ايران وجود دارد. تهران به‌عنوان بزرگترين كلانشهر ايران نيز در معرض مخاطرات متعددي قرار دارد كه خطر خشكسالي و تنش آبي يكي از مهمترين آنهاست. خشكسالي مي‌تواند علاوه‌بر آسيب به محيط‌زيست و ايجاد يا تشديد مخاطرات طبيعي ثانويه، سبب بروز خسارات در حوزه‌هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و كالبدي شود. از سويي ديگر مديريت مبتني‌بر توسعۀ زيرساخت‌هاي خاكستري، آسيب‌پذيري‌ها را تشديد كرده و تاب‌آوري شهر را كاهش داده است. اين پژوهش با هدف شناسايي عوامل مؤثر در ايجاد ريسك خشكسالي و تنش آبي در شهر تهران به وزن‌بندي اين عوامل پرداخته است و به اين سؤال پاسخ مي‌دهد كه مهمترين الويت‌هاي آسيب‌پذيري در اين مسئله كدامند. تعيين الويت‌ها مي‌تواند مبنايي براي تصميم‌گيري و برنامه‌ريزي‌هاي چندمقياسي كاهش ريسك خشكسالي باشد و به اتخاذ اقدامات پيشگيرانه به جاي مديريت بحران كمك كند. ادبيات نظري پژوهش پيش‌رو به‌شيوۀ تحليلي-توصيفي حاصل ‌از مطالعات كتب، مقالات، گزارش‌ها و طرح‌هاي بالادست است. همچنين براي ارزيابي منظر ريسك، ماتريس خطر برمبناي مدل تعاملي به‌دست آمده و پس از آن مهمترين علل آسيب‌پذيري نيز به‌روش نقشه‌هاي شناختي فازي استخراج، وزن‌بندي و تحليل شده‌اند. براساس يافته‌هاي پژوهش و سناريوهاي اصلي ريسك خشكسالي تهران در سطح خرد، «هدررفت بالاي منابع آب»، «تغيير كاربري اراضي و تخريب زيرساخت‌ طبيعي» و «توسعۀ شهري نامتناسب با ظرفيت‌هاي آبي» اصلي‌ترين محرك‌ها هستند. در سطح كلان، اين مسئله ناشي از تكرار چرخۀ آسيب «كالبدي- طبيعي- ادراكي» و عدم‌درنظرگيري شهر به‌مثابۀ يك سيستم انساني-محيطي است.