بررسي روابط ميان مولفه‌‌هاي ژئومكانيكي تاثيرگذار بر انتخاب روش‌‌هاي استخراج زيرزميني با رويكرد ديمتل فازي

در وقوع ريسك‌هاي ژئومكانيكي در معادن زيرزميني نه يك فاكتور به‌تنهايي، بلكه مجموعه‌اي از فاكتورها در ارتباط با يكديگر عمل مي‌كنند. لذا انتخاب يك روش استخراج زيرزميني مناسب و مطالعه ارتباط و اندركنش موجود ميان فاكتورهاي ژئومكانيكي و زمين‌شناسي موثر در آن، قبل از شروع معدنكاري، مي‌تواند در بيشينه‌سازي سود و بازيابي از منابع معدني، افزايش بهره‌وري و كاهش هزينه‌هاي توليد و افت ماده معدني و در نهايت ايجاد يك محيط ايمن براي معدنكاران در زير زمين بسيار مفيد باشد. لذا با توجه به اهميت موضوع، در اين تحقيق با كاربرد روش ديمتل فازي به تحليل ساختار حاكم بر پارامترها از ديدگاه اثرگذاري و چگونگي روابط آنها با يكديگر و هم‌چنين بررسي اهميت هر يك از آنها پرداخته شد. براي اجراي اين تكنيك، ابتدا پرسشنامه‌هايي طراحي و در ميان متخصصان توزيع و سپس 18 پرسشنامه براي ارزيابي پارامترها دريافت شد. در نهايت با اجراي اين روش، بردارهاي برتري (R+C) و ارتباط (R-C) و درنتيجه ميزان اهميت، اثرگذاري و اثرپذيري براي هر يك از پارامترها محاسبه شد. نتايج حاصل از تحقيق نشان مي‌دهد كه شاخص‌هاي‌ فاصله‌داري ناپيوستگي‌ها و سپس ساختارهاي اصلي زمين‌شناسي كانسار (درزه‌ها و ناپيوستگي‌ها، گسل‌ها، صفحات ضعيف و دايك‌ها)، تاثيرگذارترين و امتياز رده‌بندي توده‌سنگ و مدول تغيير شكل‌پذيري توده‌سنگ به ترتيب تاثيرپذيرترين فاكتورها هستند. نمودار علّي ترسيم شده براي پارامترهاي مؤثر در فرآيند انتخاب روش‌هاي استخراج زيرزميني و وقوع ريسك‌هاي ژئومكانيكي در معادن زيرزميني نيز نشان مي‌دهد كه پارامتر امتياز رده‌بندي توده‌سنگ داراي بيشترين مقدار برتري است و از اين‌رو داراي بيشترين اهميت در بين ساير پارامترها مي‌باشد.