تأثير نگراني بر نشانگان استرس پس از سانحه و ترس از عود در بيماران مبتلا به سرطان پستان: نقش ميانجي خستگي

مقدمه: نگراني در مورد عود سرطان به‌عنوان شايع‌ترين بار رواني در بيماران و نجات‌يافتگان از سرطان شناخته مي شود. پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش ميانجي خستگي در تأثير نگراني بر نشانگان استرس پس از سانحه و ترس از عود در بيماران مبتلابه سرطان پستان انجام شد.روش بررسي: اين مطالعه مقطعي در چارچوب يك طرح همبستگي از نوع مدل آزمايي معادلات ساختاري انجام شد. جامعه آماري پژوهش حاضر بيماران زن مبتلابه سرطان پستان مراجعه‌كننده به بيمارستان كسري و مركز پژوهش هاي سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در سال 1401 بودند كه از بين آن ها و با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس 220 نفر انتخاب شدند. ابزارهاي گردآوري داده ها شامل پرسش‌نامه نگراني (PSWQ)، چك‌ليست PTSD براي غيرنظاميان (PCL-5)، مقياس ترس از عود سرطان (FCRI) و مقياس خستگي ناشي از سرطان (CFS) بود. يافته‌ها در چارچوب مدل‌آزمايي معادلات ساختاري و در فضاي نرم‌افزارهاي SPSS27 و SmartPLS 4 تحليل شدند.يافته‌ها: شاخص هاي برازش مدل مفهومي پژوهش (0/06 = SRMR) و (94/ 0= NFI) مطلوب بود. نتايج به‌دست‌آمده از مدل‌آزمايي معادلات ساختاري حاكي از تأثير مستقيم و معنادار نگراني بر PTSD (0/001 P=؛ 3/62=T؛ 0/287=β)، نگراني بر خستگي (0/001 P=؛ 3/89=T؛0/310=β)، خستگي بر PTSD (0/001 P=؛ 5/31=T؛ 0/390=β) و خستگي بر ترس از عود (0/001 P=؛ 3/73=T؛ 0/274 =β) و عدم تأثير نگراني بر ترس از عود (0/449=P؛ 0/757=T؛ 0/052=β) بود. شايان‌ذكر است در تأثير نگراني بر PTSD خستگي نقش ميانجي جزئي داشت.نتيجه‌گيري: نتايج اين مطالعه حاكي از آن بود كه خستگي مي تواند نشانگان استرس و ترس از عود سرطان را در بيماران مبتلا به سرطان پستان افزايش دهد. از آنجا كه خستگي زودهنگام مي تواند تأثير تشخيص و درمان سرطان را بر عملكرد فردي و كيفيت زندگي اين بيماران افزايش دهد، بدين‌سان يافته‌هاي پژوهش حاضر براي ارائه‌دهندگان مراقبت‌هاي بهداشتي و نجات‌يافتگان از سرطان پستان مؤثر است و پژوهش‌هاي آتي بايد بر استفاده از مداخله هاي روان شناختي به‌منظور كاهش پيامدهاي روان‌شناختي سرطان براي اين جمعيت در حال رشد در ايران متمركز شوند.