ميزان مطالبه اخلاق با تاكيد بر مؤلفه اولويت در انديشه اسلامي

ميزان مطالبات اخلاقي يكي از مباحث مهم در فلسفۀ اخلاق است كه در اواخر قرن بيستم مطرح و به صورت جدي در فلسفۀ اخلاق دنبال شد. بحث مطالبۀ اخلاقي در پي آن است كه حدود و مرزهاي الزامات اخلاقي را در اعمال و رفتار آدمي تعيين كند. در اين بحث به‌طور كلي سه رويكرد اخلاق حداكثرگرا، اخلاق اعتدال‌گرا و اخلاق حداقل‌گرا وجود دارد. ميزان مطالبۀ اخلاق و به تبع، نوع رويكرد به اخلاق بر اساس سه مؤلفۀ شمول، اولويت و شدّت در ارزيابي اخلاقي تعيين مي‌شود. در اين مقاله ضمن اشاره به اين سه مؤلفه، با روش توصيفي و تحليلي مؤلفۀ اولويت، شاخصه‌هاي آن و راه‌حل رفع معضلات و تزاحمات اخلاقي را در انديشۀ اسلامي، با تمركز بر ديدگاه انديشمندان شيعه، به‌ خصوص فقهاي شيعه بررسي مي‌كنيم.