تحليل نظريه تبديل حامل شخصي دين به حامل نوعي علامه طباطبايي

اهل سنت به طور عموم نزول «آيه اكمال» را در نهم ذي الحجه سال دهم هجرت دانسته و شأن نزول را اموري مانند فتح مكه، نزول احكام گوشت‌هاي حرام و... دانسته‌اند. در مقابل، شيعيان زمان نزول را هجدهم ذي الحجه و شأن نزول را ابلاغ ولايت امام علي (ع) دانسته‌اند. پرسش اين است كه طبق ديدگاه اهل سنت چه رابطه‌اي بين اين روزهاي خاص با اموري مانند مأيوس شدن كفار، اكمال دين و اتمام نعمت وجود دارد. در برابر ديدگاه شيعه نيز اين سؤال مطرح است كه اين نظر با تعداد زياد رواياتي كه سبب نزول را روز عرفه دانسته‌اند چگونه قابل جمع است؟ صاحب تفسير الميزان، ديدگاه‌هاي مختلف را بررسي نموده و سعي در اثبات ديدگاهي با عنوان «نظريه تبديل حامل شخصي دين به حامل نوعي» دارد. همچنين علامه با پذيرش نزول آيه اكمال در هجدهم ذي الحجه، اين احتمال را هم ممكن مي‌شمارد كه آيه در روز نهم نازل شده باشد و در روز هجدهم ابلاغ شده باشد.در اين نوشتار با روش توصيفي، تحليلي ديدگاه علامه مورد بررسي قرار گرفته و اين نتيجه به دست آمده است كه نظريه علامه سازگاري كامل با واژگان به كار رفته در آيات مربوط به ولايت دارد و در اين صورت فرقي ندارد زمان نزول آيه اكمال را هجدهم ذي الحجه بدانيم يا نهم ذي الحجه، ليكن نحوه جمع روايات نزول توسط علامه قابل تأمل است، لذا در پايان روش ديگري براي جمع دو دسته روايات پيشنهاد شده است.