تحليل موانع و مشكلات توسعۀ كارآفريني در نواحي روستايي (نمونۀ موردي: نواحي روستايي شهرستان تويسركان)

توسعۀ كارآفريني و خوداشتغالي در نواحي روستايي نيازمند فراهم‌بودن و ايجاد بسترهايي است كه بتوانند موجب ايجاد يك اكوسيستم مطلوب و حمايت‌كنندۀ توسعۀ كارآفريني و موفقيت كارآفرينان شوند. بر اين مبنا، پژوهش كاربردي حاضر كه داراي ماهيتي آميخته (كمّي-كيفي) بوده و با روشي توصيفي-تحليلي انجام گرفته، سعي در آسيب‏شناسي وضع موجود توسعۀ كارآفريني در نواحي روستايي شهرستان تويسركان استان همدان دارد. گردآوري داده‏ها در بخش نظري با بهره‏گيري از مطالعات اسنادي و در بخش عملي مبتني بر پيمايش ميداني با بهره‏گيري از ابزارهاي مصاحبه و پرسشنامه بوده است. جامعۀ آماري پژوهش را مسئولان توسعه‏اي، مديران و آگاهان محلي و متخصصان علمي در منطقه دربرمي‏گيرند كه به شيوۀ هدفمند و روش گلوله‌برفي در هر دو بخش كيفي و كمّي، در ابتدا، 19 نفر به‌عنوان گروه دلفي، شناسايي و مورد مصاحبۀ نيمه‏ساختارمند قرارگرفته و سپس، يافته‏هاي حاصل از مصاحبه‏ها درجهت تأييد و تعميم در قالب پرسشنامه در اختيار 35 نفر ديگر از اعضاي اين گروه‏ها قرار داده شد. تجزيه‌وتحليل مصاحبه‏ها در بخش كيفي در راستاي دستيابي به عوامل علّي، مداخله‏اي و زمينه‏اي شكل‏دهندۀ وضعيت موجود اكوسيستم كارآفريني و راهبردهاي اتخاذي فعالان اقتصادي و نتايج اقتصادي و اجتماعي شكل گرفته در سطح منطقه با بهره‏گيري از تكنيك داده‏بنياد و در بخش كمّي با بهره‏گيري از آزمون تحليل مسير صورت پذيرفت كه بر اين اساس يافته‏هاي حاصل نشان دادند كه 72 چالش و مانع در قالب مؤلفه‏هاي اصلي ضعف در مديريت، سياستگذاري و برنامه‏ريزي توسعه‏اي (مؤثرترين مؤلفه)؛ نامناسب‌بودن محيط كسب‌وكار؛ ضعف در تأمين در زيرساخت‌ها، خدمات و امكانات مورد نياز؛ ضعف‌هاي بازاريابي، فروش و موانع فني و عملي؛ موانع اجتماعي و فرهنگي؛ محدوديت‌‌هاي آموزشي و ترويجي؛ ضعف منابع مالي؛ ضعف در باورهاي ذهني و رفتاري روستاييان و مشتمل بر دو بُعد اصلي ضعف‏ها و نارسايي‏هاي مرتبط با عوامل محيطي و عوامل فردي و شخصيتي مؤثر بر خوداشتغالي و كارآفريني؛ به‌عنوان عوامل علّي بازدارنده در راستاي توسعۀ كارآفريني و موفقيت كارآفرينان در منطقۀ مورد مطالعه، اثرگذار هستند. در همين راستا، عوامل مداخله‏اي و زمينه‏اي؛ راهبردهاي اتخاذي و نتايج حاصل از عوامل علّي شناسايي‌شده بر اكوسيستم كارآفريني منطقۀ مورد مطالعه نيز شناسايي شدند.