تحليلي بر وضعيت مهاجرت استان‌هاي كشور با تأكيد بر ردپاي اكولوژيك

مهاجرت يكي از سه مؤلفۀ اصلي شكل‌دهندۀ رشد و پويايي جمعيت در هر كشوري است. مهاجرت جمعيت انساني مناطق مبدأ و مقصد مهاجرت را دچار تغييرات فرهنگي، اجتماعي و محيط‌زيستي مي‌كند. ردپاي اكولوژيك يكي از ابزارهايي است كه تلاش دارد فشار انسان بر محيط‌زيست را به‌صورت كمّي نشان دهد. در اين رابطه يكي از مسائل مهمي كه در تحليل‌هاي مربوط به مهاجرت از نظر دور مانده است، وضعيت الگوي فضايي مهاجرت و الگوي فضايي ردپاي اكولوژيك در كشور است؛ ازاين‌رو در تحقيق حاضر از روش اسنادي مبتني بر تحليل ثانويۀ داده‌ها براي تحليل وضعيت اين دو در رابطه با هم استفاده شده است. براي اين منظور، داده‌هاي ثانويۀ مهاجرت‌هاي بين استاني مربوط به بازۀ 1390 تا 1395 و نيز داده‌هاي ثانويۀ ردپاي اكولوژيك استان‌هاي كشور براي سال 1395 مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي و نمودار كوادرانت وضعيت دو متغير نسبت‌به‌هم بررسي، نقشه‌سازي و تحليل شد. برآيند كلي تحقيق حاضر در رابطه با وضعيت فضايي الگوي ردپاي اكولوژيك و مهاجرپذيري، مهاجرفرستي و موازنۀ مهاجرتي استان‌ها نشان داد، عمدۀ استان‌هاي مهاجرپذير از ردپاي اكولوژيك بالاتري نسبت‌به ميانگين كشوري برخوردار هستند. درمقابل عمده استان‌هاي مهاجرفرست داراي ردپاي اكولوژيك كمتري نسبت‌به ميانگين كشوري هستند. درخصوص موازنۀ مهاجرتي نيز، عمدۀ استان‌هاي داراي موازنۀ مثبت مهاجرتي ردپاي اكولوژيك بالاتري دارند. دركل مي‌توان گفت كه جريان مثبت مهاجرت به سمت استان‌هاي با ردپاي اكولوژيك بالاتر از ميانگين كشوري است.