تأثير مكمل‎سازي خوراكي منابع مختلف سلنيوم بر ظرفيت آنتي‌اكسيداني كل، فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز و پراكسيداسيون ليپيدي مني در خروس‌هاي مادر گوشتي مسن

مقدمه و هدف: يكي از روش‌ هاي بهبود در باروري، مكمل‌سازي عناصري نظير سلنيوم به جيره است. اثرات مكمل‌سازي سلنيوم متفاوت است و شديداً تحت تأثير منبع و مقدار سلنيوم جيره قرار مي گيرد لذا پژوهش حاضر به منظور تاثير مكمل سازي خوراكي منابع مختلف سلنيوم بر ظرفيت آنتي‌اكسيداني كل، فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز و پراكسيداسيون ليپيدي مني در خروس‌هاي مادر گوشتي مسن انجام شد. مواد و روش‌ها: اين پژوهش با استفاده از 120 قطعه خروس مادر گوشتي راس 308 با سن 45 هفته در قالب طرح كاملاً تصادفي با 10 تيمار، 4 تكرار و 3 پرنده در هر تكرا اجرا شد. علاوه بر جيره شاهد تنظيم شده بر اساس جدول استاندارد احتياجات غذايي خروس مادر گوشتي سه منبع مختلف سلنيوم شامل سلنيت سديم، سلنيوم آلي و نانو بايوكيلات سلنيوم، هر كدام در سه سطح صفر، 0/15، 0/30 و 0/45 ميلي‌گرم در كيلوگرم به جيره پايه خروس‌هاي تيماري افزوده شدند. بعد از دو هفته تغذيه با جيره پايه، خروس‌ها به مدت 40 روز و از ابتداي سن 47 هفتگي تيمارهاي آزمايشي را دريافت كردند. هر 10 روز يكبار اسپرم‌گيري به روش مالش شكمي از خروس‌ها صورت گرفت و سپس ظرفيت آنتي‌اكسيداني كل، فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز، پراكسيداسيون ليپيدي مني و غلظت تستوسترون پلاسماي خون در ابتدا و انتهاي آزمايش اندازه گيري شد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از رويه‌ GLM و نرم افزار SAS 9.4 (2012) انجام شد. يافته‌ ها: بر اساس نتايج به دست آمده، سطوح 0/30 و 0/45 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلنيوم از منابع مختلف، موجب بهبود ظرفيت آنتي‌اكسيداني كل و ميزان فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز نسبت به گروه شاهد شد. همچنين سطح 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلنيوم از منابع سلمكس و نانوبايوكيلات سلنيوم بيشترين ميزان فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز را نسبت به ساير سطوح سلنيوم از منابع مختلف موجب شدند (0/05≥p). بيشترين مقدار پراكسيداسيون ليپيد در گروه‌هاي شاهد و 0/15 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلنيت سديم مشاهده شد. ظرفيت آنتي‌اكسيداني كل در روز 20 آزمايش در گروه‌هاي دريافت كننده 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلمكس و فعاليت آنزيم گلوتاتيون پراكسيداز در روز 10 آزمايش، گروه 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلنيت سديم بيشترين فعاليت را نشان داد. كمترين مقدار پراكسيداسيون ليپيد در روز 20 آزمايش مربوط به گروه 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم نانوبايوكيلات سلنيوم بود. ميزان تستوسترون در گروه 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلمكس و نانوبايوكيلات سلنيوم نسبت به گروه‌هاي شاهد و 0/15 ميلي‌گرم در كيلوگرم سلمكس به‌طور معني‌داري بيشتر بود، ولي بين ساير تيمارها تفاوتي مشاهده نشد. نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد كه شكل آلي سلنيوم (منابع سلمكس و نانوبايوكيلات سلنيوم) نسبت به شكل معدني (سلنيت سديم)، در سطح 0/30 ميلي‌گرم در كيلوگرم به جيره باعث بهبود عملكرد توليدمثلي خروس‌هاي مسن مي‎شود.