تأثير قدرت مديرعامل بر خوانايي گزارشگري مالي با در نظر گرفتن نقش تعديلگري سودآوري و راهبري شركتي

هدف: گزارش‌هاي مالي و غيرمالي سالانه براي تأثيرگذاري بر درك عمومي و برقراري ارتباط با ذي‌نفعان است. سازمان‌ها (مديريت) از تاكتيك‌هاي مختلفي مانند مديريت در لحن و خوانايي گزارشگري خود، براي اثرگذاري بر ذهن مخاطبان و سهام‌داران خود و القاي عملكرد مطلوب و ارائه تصوير مثبت از عملكرد سازمان استفاده مي‌كنند. بر اين اساس هدف پژوهش حاضر، بررسي تأثير قدرت مديرعامل بر خوانايي گزارشگري مالي با در نظر گرفتن نقش تعديلگري سودآوري و راهبري شركتي است. روش: اين پژوهش از نظر نوع مطالعه كاربردي و رويكرد آن قياسي استقرايي است. براي تحليل فرضيه‌هاي پژوهش، از رگرسيون چندگانه مبتني بر داده‌هاي تابلويي استفاده شده است. در اين پژوهش ابتدا با استفاده از روش كتابخانه‌اي، اطلاعات لازم در زمينه مباني نظري موضوع پژوهش و پس از آن، اطلاعات مورد نياز براي تخمين مدل‌ها جمع‌آوري شد. در ادامه، پس از انتخاب نمونه، از اطلاعات ۸۲ شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طي سال‌هاي ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ (به مدت ۱۱ سال) استفاده شد. يافته‌ها: نتايج حاصل از فرضيه اول پژوهش نشان داد كه قدرت مديرعامل بر خوانايي گزارشگري مالي تأثير منفي و معنادار دارد. همچنين، نتايج فرضيه دوم پژوهش نشان داد كه سودآوري شركت، تأثير منفي قدرت مديرعامل بر خوانايي گزارشگري مالي را افزايش مي‌دهد. در ادامه، نتايج فرضيه سوم پژوهش نشان داد كه راهبري شركتي، بر رابطه بين قدرت مدير عامل و خوانايي گزارشگري مالي، اثر تعديلگري ندارد. نتيجه‌گيري: بر اساس تئوري نمايندگي و تئوري مديريت احساس، نتيجه فرضيه اول نشان مي‌دهد كه مديران قدرتمند منفعت شخصي دارند و مي‌كوشند تا كمتر افشاگري كنند يا به افشاي اطلاعات دست‌كاري شده يا مبهم اقدام كنند. نتايج فرضيه دوم نيز نشان داد هنگامي كه شركت‌ها در مقايسه با همتايان خود در زمينه سودآوري، به‌شكل چشمگيري ضعيف عمل مي‌كنند، مديريت مي‌كوشد تا از طريق روايت‌هاي متني بدون ساختار و بي‌نظمي در گزارش‌هاي سالانه، افزايش حجم صفحه‌ها، افشا در پاورقي‌ها و استفاده زياد از جمله‌ها و كلمه‌هاي مبهم، به توانايي تحليلي و پردازشي استفاده‌كنندگان آسيب وارد كند. همچنين، نتايج فرضيه سوم نشان داد كه راهبري شركتي، به‌عنوان يك سازوكار نظارتي، نمي‌تواند تأثير منفي انگيزه‌هاي مديرعامل قدرتمند را براي دست‌كاري در خوانايي گزارش‌هاي مالي شركتي محدود كند. اين يافته‌ها تأكيدي بر نقش منفي قدرت مديرعامل بر خوانايي گزارشگري مالي است و انتظار مي‌رود بتواند به سياست‌گذاران، از جمله سازمان بورس اوراق بهادار تهران كمك كند تا از قدرت مديرعامل بر خوانايي ياعدم خوانايي گزارشگري مالي شركت‌هاي بورسي درك بهتري داشته باشند و بر اين اساس با وضع دستورالعمل‌هايي مانند آنچه توسط كميسيون بورس اوراق بهادار آمريكا با عنوان انگليسي ساده صورت گرفته است، شركت‌ها را ملزم كنند تا براي نگارش گزارش‌هاي سالانه آن را رعايت كنند و از اين طريق، رفتار فرصت‌طلبانه مديريت را كنترل و محدود نمايند و حتي گزارش‌هاي سالانه را بر مبناي خوانايي رتبه‌بندي كرده و به‌عنوان يكي از مصاديق افشا و شفافيت شركت‌ها لحاظ كنند.