بررسي گرايش به اجتماع ملي و عوامل مؤثر بر آن

ايران كشوري بزرگ، چند فرهنگي و متشكل از اقوام مختلف است. گرايش به عضويت در گروه بزرگِ اجتماع ملي و كسب ‎‍هويت از آن، به‌عنوان شاخص توسعۀ اجتماعي، اهميت بسيار زيادي براي ايران دارد. اگر مردم ضمن تعلق‌خاطر به گروه‎‍هاي كوچك، مانند گروه‎‍هاي قوميتي، ديني، مذهبي و طبقاتي خود، عضويت در اجتماع ملي و كسب هويت از آن را مرجح بدانند، ظرفيت و هم‌افزايي آنها براي توسعه بيشتر مي‌شود،‌ در مواقع بحران و تهديد كليت جامعه، داوطلبانه و با استفاده از توانايي و منابع خود براي حل مشكلات بسيج مي‎‍شوند و مسئولان را براي حل مشكلات جامعه، ياري مي‎‍دهند. به نظر مي‎‍رسد آنچه موجب تقويت گرايش به اجتماع ملي مي‎‍شود، علاوه بر متغيرهايي كه ناشي از فرهنگ و گذشتۀ مشترك است، چگونگي ادارۀ يك جامعه باشد. اگر شرايط ادارۀ جامعه مناسب و عادلانه باشد و دولت كارآمد و با ارزش‎‍هاي جامعه، كه متشكل از گروه‎‍هاي كوچك است، منطبق باشد، گرايش به اجتماع ملي افزايش مي‎‍يابد. هدف اين بررسي، سنجش گرايش به اجتماع ملي و عوامل مؤثر بر آن است. جامعۀ آماري اين پيمايش، 530 نفر از افراد در شهر تهران‌اند. نتايج نشان داد‌ گرايش به اجتماع ملي قوي است (4 از 6). بررسي اجزاي اين شاخص، بيانگر گرايش قوي در بعد تاريخي و فرهنگيِ اجتماع ملي و گرايش ضعيف در بعد سياسي، سرنوشت مشترك و احساس عدالت بين گروه‎‍هاست. همچنين مقبوليت دولت در دو بعد كارآمدي و جهت‎‍گيري ارزشي بر افزايش گرايش به اجتماع ملي مؤثر است. متغيرهاي بررسي‌شده، 65درصد از تغييرات گرايش به اجتماع ملي را توضيح مي‎‍دهند.