واكاوي تعيين‌ گرهاي ‎‍اجتماعي و فرهنگي نگهداري و استفاده از سلاح گرم در استان خوزستان

مقدمه: اطلاع از تعيين‌گرهاي اجتماعي و فرهنگي در استفاده از سلاح گرم در استان خوزستان، ازاين‌رو اهميت دارد كه شواهد اوليه نشان مي‌دهد اين موضوع، يكي از دغدغه‎‍هاي روزمرۀ مسئولان استان و شهروندان است. روش: اين مطالعه از نوع پژوهش‎‍هاي كيفي است كه با استفاده از روش نظريۀ داده‌بنياد انجام شده است. شيوۀ گردآوري داده‌ها، مصاحبه بوده و با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند و معيار اشباع نظري، با 42 نفر از خبرگان و مطلعان كليدي استان خوزستان انجام شده است. يافته‌ها: تحليل داده‌ها‌ به احصاي مدل پژوهش منجر شد كه در بعد شرايط علي، شامل‌ كم و كيف نظارت رسمي، نافرماني مدني، كاركرد نمادين سلاح، احساس محروميت و تبعيض، مصرف نمايشي سلاح، برجسته‎‍سازي قدرت قبيله، ضعف برنامه‌ريزي استراتژيك، شرايط آنوميك، تعصب طايفه‎‍اي، بازانديشي هويتي، هويت‌مدار‌شدن مصرف سلاح و در بعد شرايط زمينه‎‍اي، (تعيين‎‍گرهاي اقتصادي) شامل‌ فقر و بيكاري، فشار اقتصادي ادراك‌شده، پايگاه اقتصادي- اجتماعي استفاده‌كنندگان، دسترسي آسان و ارزان به سلاح، درآمدزايي، در بعد شرايط مداخله‎‍گر (تعيين‎‍گرهاي فرهنگي) شامل فوران جو و فرهنگ عشايري در مركز استان، سكون فرهنگي پيرسالاري، سلاح نماد مردانگي و تكريم سران، سرمايۀ فرهنگي پايين استفاده‌كنندگان، ديرينگي آيين و رسوم قومي، كم و كيف جامعه‌پذيري خانوادگي، كم‌كاري سازمان‌هاي فرهنگي، فقدان اوقات فراغت، گروه‎‍هاي مرجع قومي، باور به تكريم سنت‎‍هاي محلي و باارزش‌‌بودن مصرف سلاح است. همچنين در بعد استراتژي‌ها شامل‌ ضرورت وضع قوانين، سامان‌دهي سلاح‌هاي داراي مجوز، پايش مستمر مجوز سلاح، پايش با محوريت مطالبه‎‍گري شهروندي، تدوين راهبرد فرهنگي جايگزين سلاح، كارآمدسازي قانون در مواجهه با حل منازعات محلي، استفادۀ مستمر از ظرفيت معتمدان محلي، اولويت‌دهي تيراندازي در مصوبات شوراي تأمين و ... است. از‌نظر مشاركت‌كنندگان، مهم‌ترين پيامدها نيز شامل‌ تشديد احساس ناامني در استان، ارزيابي منفي شهروندان از عملكرد نظام حكمراني محلي، كاهش حس تعلق به مكان و ... است كه حول مقولۀ هستۀ «بازتوليد ناموزون سنت‌هاي قومي» سامان‌دهي شده است.