راهبردهاي پيشرفت اقتصادي پيامبر اسلام(ص)؛ رهيافتي براي برنامه‌ريزي پيشرفت اقتصادي در ايران

راهبردهاي پيشرفت اقتصادي پيامبر اسلام(ص) در مدتي كوتاه تحولي عظيم در اقتصاد مدينه ايجاد كرد و منجر به رفاه توأم با عدالت و معنويت شد؛ پديده‌اي كه مي‌تواند الگوي مطلوبي براي برنامه‌ريزي پيشرفت اقتصادي قرار گيرد. اين مقاله با روش مطالعه‌ اسنادي و تاريخي به بازخواني و تحليل رويكرد پيامبر(ص) و استخراج راهبردهاي ايشان در زمينه‌ پيشرفت اقتصادي پرداخته و با بررسي نقادانۀ برنامه‌هاي توسعه‌ پس از انقلاب، رهيافت و توصيه‌هايي براي اصلاح برنامه‌هاي آتي ارائه مي‌كند. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه رسول خدا(ص) با اتخاذ راهبردهاي اساسي «فرهنگ‌سازي و تعليم و تربيت، توزيع عدالت‌محور و تضمين حقوق مالكيت» و راهكارهايي نظير ايجاد زيرساخت فرهنگي، آموزشي و تربيتي، تقويت سرمايه‌ انساني و اجتماعي، واگذاري زمين براي كشاورزي و مسكن، تفكيك مالكيت‌هاي سه‌گانه، ماليات‌هاي شرعي، پرداخت‌هاي انتقالي، ترويج عقود سهم‌بري، و حاكميت ضوابط شرعي و اخلاقي بر مبادلات و بازار، زمينه‌ پيشرفت اقتصادي را فراهم كردند. برنامه‌هاي توسعه‌ كشور درباره‌ نقش دولت و مردم، مسئله‌ عدالت و الگوي توزيعي و جايگاه نهاد مالكيت، با چالش جدي روبه‌روست؛ چالش‌هايي كه با سياست‌هاي تعديلي و ليبرالي مضاعف شده است. دلالت‌هاي راهبردهاي نبوي مي‌تواند روند حركتي برنامه‌هاي آتي را اصلاح و به ريل صحيح بازگرداند.