بررسي تطبيقي انواع شناخت و امتداد روش‌شناختي آن در اقتصاد اسلامي و اقتصاد متعارف

اين مقاله به بررسي تطبيقي انواع شناخت در فلسفه‌ اسلامي و فلسفه‌ غرب و امتداد آن در روش‌شناسي دانش اقتصاد اسلامي و علم اقتصاد متعارف مي‌پردازد. بنا به فرضيه‌ مقاله، تفاوت انواع معرفت در فلسفه‌ اسلامي و فلسفه‌ غرب باعث تفاوت در روش‌شناسي دو دانش اقتصاد اسلامي و متعارف مي‌شود. يافته‌هاي پژوهش كه به‌روش تحليلي انجام شده است، نشان مي‌دهد كه علم حضوري از ويژگي‌هاي فلسفه‌ اسلامي است و در فلسفه‌ غرب مطرح نشده است. علم حضوري همگاني و خاص، در نظريه‌پردازي و تبيين علمي كاربرد دارد؛ ولي روش استفاده از علم حضوري خاص و اعتبارسنجي نتايج آن، بايد تدوين شود. علم حصولي به دو قسم تصور (شامل مفاهيم حقيقي و اعتباري) و تصديق تقسيم مي‌شود. اختلاف ديدگاه فلاسفه‌ اسلامي و غرب درباره‌ مفاهيم حقيقي كلي، منجر به اختلاف در روش نظريه‌پردازي و اعتبار‌سنجي نظريه‌ها مي‌شود. از نگاه فلاسفه‌ اسلامي، مفاهيم اعتباري در تنظيم رفتارها و روابط اجتماعي و اقتصادي افراد در جامعه مؤثرند؛ ازاين‌رو در دانش اقتصاد اسلامي بايد به نقش اعتبارات اجتماعي توجه شود. در مورد تصديقات به اين نتيجه رسيديم كه گزاره‌هاي كلي اخباري بيانگر رابطه‌ علي و معلولي بين رفتارها و پديده‌هاي اقتصادي، عنصر هويت‌بخش دانش اقتصاد متعارف و اسلامي‌اند؛ ولي روش دستيابي به اين گزاره‌ها و نيز اعتبارسنجي آنها در دو دانش مبتني بر مباني هستي‌شناسانه و معرفت‌شناسانه‌ دو دانش، متفاوت بوده و نيازمند تبيين است.