تحليل تطبيقي رمان «وداع با اسلحه» و «در شعله‌هاي آب» بر اساس نظريۀ دوسويگي باختين

دوسويگي، بخشي از نظريۀ چندصدايي «باختين» است كه در آن صداي نويسنده به موازات صداي شخصيت‌ها اهميت دارد و با فنون مختلف در متن بازتاب مي‌يابد. پژوهش حاضر كه مبتني بر روش توصيفي- تحليلي است، دو رمان «وداع با اسلحه» نوشتۀ ارنست همينگوي و «در شعله‌هاي آب» نوشتۀ مرتضي مرديها را به صورت تطبيقي تحليل مي كند. هدف از اين پژوهش، پاسخ به اين پرسش بنيادي است كه دو نويسندۀ ايراني و آمريكايي بر مبناي نظريۀ باختين از چه فنوني براي القاي صداي خود در متن استفاده كرده‌اند. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در بخش سبك‌برداري، نويسندۀ هر دو رمان از فن نام‌گذاري شخصيت‌ها، هم‌سويي خود را با نيت شخصيت‌ها نشان مي‌دهند، با اين تفاوت كه شخصيت‌ها در رمان «در شعله‌هاي آب»، تيپيك هستند و شيوۀ نام‌گذاري آنها نيز بر همين اساس است. در بخش نقيضه در رمان «وداع با اسلحه»، گفتمان و رفتار شخصيت‌‌‌ كاترين و همچنين صداي بي‌تفاوت راوي نسبت به جنگ، تداعي‌گر نوعي نقيضه است. در رمان «در شعله‌هاي آب»، صداي بي‌تفاوت آهنج نسبت به جنگ سويه ديگر صداي مقدس و جدي جنگ است. گفتمان شفاهي در رمان «وداع با اسلحه» به‌ صورت گفتمان ارتش و گفتمان مذهب و در رمان «در شعله‌هاي آب»، گفتمان ستون پنجم، سپاه و ارتش بر متن احاطه دارند.