يكپارچگي عناصر شعر فارسي و تأثير آن بر بالندگي اين هنر

شعر نيز مانند هر ساختار ديگر از اجزا و عناصري تشكيل شده كه بالندگي آن در گروه چينش ماهرانه و پيوند آگاهانة اجزاي آن است. آنچه ما را بر آن مي‌دارد تا شعري را خوب بدانيم، نتيجة فهم دانشورانه ادبي خردِ پنهان و آگاهي شاعري است كه فن قرار دادنِ به جايِ واژگان در كنار هم را در خودآگاه خود پرورده و آنها را در قالب شعر با ناخودآگاه خود سروده است. در ادبيات فارسي، آنچه از ديرباز عامل برازندگي شعر شناخته و با عناويني همچون «محورعمودي»، «وحدت ساختاري»، «انسجام و هماهنگي اجزا شعر» نام برده شده است، ناظر بر يكپارچگي هدفمند عناصر ساختاري شعر فارسي است. عناويني كلي كه روشي كاربردي براي رسيدن و رساندن شعر به يكپارچكي معرفي نكرده‌ و به بيان اين حقيقت كه براي برازندگي شعر، اجزاي آن بايد رابطة منسجمي با هم داشته باشند بسنده كرده‌اند‌. اين پژوهش، كوششي است براي ارائة شيوه‌نامه‌اي جديد با معرفي سنجه‌هايي براي شناسايي عواملي كه عناصر شعر را به­درستي در كنار هم قرار مي‌دهند و پيوند شايسته‌اي بين اين عناصر برقرار مي‌كنند و در يك كلام موجب يكپارچگي عناصر شعر مي‌شوند. در اين شيوه‌نامه، هشت سنجه با عنوان‌هاي يكپارچگي: موسيقيايي، موضوعي، ضميري، منطقي، واژگاني، زماني، سبكي و روايي پيشنهاد داده شده و در پايان به اين نتيجه رسيده است كه رعايت يكپارچگي در شعر، موجب بالندگي و سزاواري اين هنر مي‌شود.