مقايسۀ تأثير آموزش خودمراقبتي ماساژ افلوريج، آب‌درماني و بالا نگه ‌داشتن پاها بر ادم فيزيولوژيك پا در زنان باردار: مطالعۀ كارآزمايي باليني شاهددار تصادفي

مقدمه: ادم پا منجر به بروز ناراحتي‌‌هايي از قبيل احساس درد، گرفتگي‌ عضلاني و خستگي پاها موقع راه‌رفتن و در نتيجه كم‌تحركي و افزايش احتمال بروز ترومبوآمبولي در زنان باردار مي‌شود. روش‌‌‌هاي غيردارويي متعددي براي بهبود ادم فيزيولوژيك پا در بارداري استفاده شده كه هيچ‌كدام از آنان تاكنون به‌صورت خودمراقبتي مورد بررسي قرار نگرفته‌اند. مطالعۀ حاضر با هدف تعيين و مقايسۀ تأثير آموزش خودمراقبتي با ماساژ افلوريج، آب‌درماني و بالا نگه‌ داشتن پا بر ادم فيزيولوژيك پا در بارداري انجام گرفت. روش‌كار: اين مطالعۀ كارآزمايي باليني شاهددار تصادفي در سال 1401 بر روي 129 زن نخست باردار مراجعه‌كننده به مركز درماني مهديۀ تهران انجام گرفت. واحدهاي پژوهش ‌به‌صورت تصادفي در چهار گروه آب‌درماني، ماساژ درماني، بالا نگه ‌داشتن پا و كنترل قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها شامل: پرسشنامه‌هاي اطلاعات دموگرافيك- مامايي و بررسي عوارض و رضايت‌مندي از مداخله، چك‌ليست مشاهده و معاينۀ قبل و بعد از مداخله و متر غيرقابل ‌ارتجاع بود. پس از جمع‌آوري اطلاعات، تجزيه و تحليل داده‌ها با نرم‌افزار آماري SPSS (نسخۀ 24) و آزمون‌هاي آماري پارامتريك و نان پارامتريك انجام شد. ميزان p كمتر از 0.05 معني‌دار در نظر گرفته شد. يافته ها: در مقايسۀ درون‌گروهي، ادم پاها بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله كاهش معني‌داري يافتند (0.001 p). نتايج آناليز كوواريانس نشان‌دهندۀ معني‌دار بودن تفاوت گروه‌‌ها از نظر ميانگين اندازۀ محيط‌هاي پا بعد از مداخله بود (0.001 p). در مقايسۀ دوبه‌دوي گروه‌ها بعد از مداخله، بالا نگه ‌داشتن پا، بيشترين تأثير را در ميان ديگر مداخلات داشت (0.001 p).نتيجه گيري: خودمراقبتي با ماساژ افلوريج، آب‌درماني و بالا نگه‌ داشتن پا، بر بهبود ادم پا در بارداري مؤثر است و بالا نگه‌ داشتن پاها بر كاهش ادم پا مؤثر‌تر از ساير روش‌هاي خودمراقبتي است و ماساژ افلوريج كمترين تأثير را بر بهبود ادم پا دارد.