دلوز و قاعده‌اي شاعرانه از زمان در فلسفه كانت

انگاره زمان در فلسفه كانت در نسبت با كليات ايدئاليسم استعلايي او را مي‌توان مؤلفه‌اي خُرد(Minor) در نظر آورد، اما دلوز همين عنصر خُرد را از فلسفه كانت بيرون كشيده و عنصر كلان (Major)، يعني سوژه استعلايي را در نقد عقل محض، حول آن بازپيكربندي مي‌كند. اين خوانشي يكسره متفاوت از نقد عقل محض‌ است كه در آن، مركز ثقل از «امر استعلايي» به مفهوم «زمان» منتقل شده است. در انديشه دلوز، مفهوم «زمان» را مي‌توان دروازه ورود به هستي‌شناسي تفاوت‌محور او قلمداد كرد. به همين دليل، خوانش منحصربه ‌فرد دلوز از مفهوم زمان در فلسفه كانت حائز اهميت بوده و در اين مقاله موضوع پژوهش ما قرار گرفته است. در اين مقاله تلاش مي شود تا از مجموع چهار قاعده ادبي و شاعرانه، كه دلوز براي شرح فلسفه كانت به كار برده است، دو قاعده اول را با محوريت چرخش مفهومي كانت درباره زمان، مورد بررسي قرار دهيم.