ولاء و پيوند ميان جوامع مسلمان با اتكاي بر شبكه ولاء در انديشه امام خميني (ره)

ولاء و پيوند ميان مسلمانان و برائت از كافران، از تعاليم بنيادي اسلام در حيات اجتماعي محسوب مي‌شود كه شكل ‌دهندۀ هويت واحدي تحت عنوان امت واحده مي‌باشد. امام خميني (ره) در مسير مبارزه و نيز در دوره حاكميت، ولاء ميان جوامع مسلمان را راهبردي اساسي تلقي نمودند. ويژگي ولاءِ ميان جوامع مسلمان در انديشه امام خميني(ره)، نظام‌مندي و غايتمندي ولاء است. سؤال اصلي مقاله اين است كه در انديشه امام(ره)، پيوند ميان جوامع مسلمان در قالب چه نظام و الگويي امكان‌پذير است؟ در پاسخ، با بهره‌گيري از نظريه شبكۀ ولاء آيت‌الله آصفي، اين فرضيه بررسي مي‌شود كه امام(ره) ولاء و پيوند ميان جوامع مسلمان را در چارچوب يك نظام و شبكه با غايت تقرّب الهي امكان‌پذير مي‌دانند. در اين نظام ولاء – برائت كه از سه بُعد طولي (مناسبات جامعه با خدا و اولي‌الامر)، عمقي (ميراث الهي و سنّت معصومين) و عرضي(روابط و مناسبات امت اسلامي) برخوردار است، بُعد عرضي (پيوند ميان جوامع مسلمان) تابع دو بُعدِ طولي (امّ‌القراء) و عمقي (سنّت و تاريخ معصومين) است. بُعد عمقي بسترساز فكري و تبيين‌كنندۀ حدود و ثغور شبكه ولاء و هويت‌بخشِ دو بُعد ديگر است و بُعد طولي تأمين‌كننده اقتدار و امنيت لازم براي بُعد عرضي و رابطه انسان‌هاي مسلمان است. اين نظام ولايي، از يك سو بر پيوند ميان «خود»(مسلمانان) و از سوي ديگر بر برائت از «غير» (كفار) ابتنا دارد.