مدل‌سازي توليد ذرت دانه‌اي در سناريوهاي مختلف مديريتي در استان كرمان

امروزه بهره‌گيري از رهيافت مدل‌سازي به‌عنوان ابزاري مفيد براي بهينه‌سازي توليد محصولات كشاورزي در نظر گرفته مي‌شود. هدف اين مطالعه استفاده از مدل زراعي APSIM جهت ارزيابي توليد ذرت در 3 منطقه (بردسير، جيرفت و ارزوئيه) در استان كرمان با استفاده از آزمايش‌هاي شبيه‌سازي بلندمدت (1397-1379) در 3 تاريخ كاشت (زودهنگام، مرسوم و ديرهنگام) و 3 تيمار آبياري (11، 13 و 15 نوبت) بود. قبل از استفاده، مدل با استفاده از اطلاعات آزمايشات مزرعه‌اي اجراشده در منطقه موردمطالعه مورد واسنجي و ارزيابي قرار گرفت. واسنجي و ارزيابي مدل APSIM در پيش‌بيني عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه و صفات فنولوژيكي هيبريد ذرت سينگل‌كراس 704 تحت تأثير مقادير مختلف نيتروژن (0، 92 و 368 كيلوگرم در هكتار) انجام شد. نتايج نشان داد كه مدل APSIM قابليت خوبي در شبيه‌سازي عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه و مراحل فنولوژيكي گياه در دو مرحله واسنجي (مقدار nRMSE به‌ترتيب 14.8، 11.23 و كمتر از ده درصد) و مرحله اعتبار‌سنجي (مقدار nRMSE به‌ترتيب 13.9، 9 و كمتر از پنج درصد) داشت. عملكرد دانه در مناطق مختلف متفاوت بود به طوري كه در سراسر تيمارهاي تاريخ كاشت و آبياري، بيشترين عملكرد دانه ذرت در شهرستان بردسير با 8317 كيلوگرم در هكتار و كمترين مقدار آن در شهرستان جيرفت با 4735 كيلوگرم در هكتار مشاهده شد. در بين تاريخ كاشت‌هاي مختلف تاريخ كاشت‌هاي ديرهنگام عملكرد دانه بيشتري (8529 كيلوگرم در هكتار) توليد كردند. همچنين در تيمارهاي مختلف آبياري، بيشترين عملكرد دانه به‌ترتيب با 6317، 5919 و 5671 كيلوگرم در هكتار در تيمارهاي 15، 13 و 11 نوبت آبياري به‌دست آمد. در تمام مناطق مورد مطالعه عملكرد بهينه دانه ذرت (8872.8كيلوگرم در هكتار) در اثر متقابل تاريخ كاشت دير هنگام در 15 نوبت آبياري به‌دست آمد.