تحليل فضايي فرونشست دشت جيرفت با استفاده از تكنيك پيكسل‌هاي كوهرنس (CPT)

پديدۀ فرونشست سطح زمين يكي از مهم‌ترين مخاطرات محيطي است كه امروزه بسياري از دشت‌هاي كشور را تحت‌تأثير قرار داده است. دشت جيرفت واقع در استان كرمان نيز يكي از مناطقي است كه آثار فرونشست در آن مشهود است. در اين پژوهش سعي شده است، ضمن تحليل فضايي فرونشست دشت جيرفت و تعيين ميزان و روند گسترش آن طي يك دورۀ زماني، عوامل مؤثر در اين پديده كنكاش شود. بدين منظور از تصاوير راداري سنتينل 1 مربوط به سال‌هاي 2014 تا 2022 استفاده شد. براي تهيۀ نقشۀ مناطق درگير و تعيين نرخ فرونشست از تكنيك پيكسل‌هاي كوهرنس استفاده شد. نتايج حاصل از اين روش نشان‌دهندۀ آن است كه نرخ فرونشست در دشت جيرفت به‌طور فزاينده‌اي در حال افزايش است. به‌طوري كه از 11 سانتي‌متر در سال 2014 به 13 سانتي‌متر در سال 2022 رسيده است. علاوه بر آن طي اين مدت بر وسعت اين مناطق افزوده شده و روند گسترش به‌سمت مناطق شمالي دشت در حركت است. به‌منظور تحليل عوامل مسبب اين پديده، علاوه بر بررسي تغييرات سطح آب‌هاي زيرزميني دشت و ارتباط آن با فرونشست، نقش گسل‌ها و همچنين ضخامت خاك در ايجاد يا تشديد اين پديده بررسي شد. نتايج حاصل نشان‌دهندۀ آن است كه علاوه بر برداشت بي‌رويه از آبخوان، فرونشست دشت جيرفت تحت‌تأثير گسل سبزواران نيز قرار دارد و شدت فرونشست در مناطق با ضخامت خاك بيشتر، بالاتر است.