سنتزپژوهي شاخص ها و مؤلفه هاي تربيت سياسي در كتب و برنامه هاي درسي آموزش عالي

هدف پژوهش حاضر بررسي شاخص‌‌ها و مؤلفه‌‌هاي تربيت سياسي در كتب و برنامه‌‌هاي درسي آموزش عالي است. رويكرد پژوهش حاضر كيفي و روش آن سنتزپژوهي است. جامعه‌ پژوهش تمامي مقالاتي هستند (201 مقاله) كه از سال 1389 تا 1401 خورشيدي و 2015 تا 2023 در مورد شاخص‌‌هاي تربيت سياسي در كتاب‌ها و برنامه‌‌هاي درسي آموزش عالي ارائه شده‌‌اند. نمونه‌ پژوهش 32 مقاله است كه اين تعداد براساس پايش موضوعي، اشباع نظري داده‌‌ها و به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌‌اند. داده‌‌هاي پژوهش از تحليل كيفي مقالات مورد مطالعه، گردآوري شده‌‌اند. با تجزيه‌و‌تحليل داده‌‌ها، ابعاد تربيت سياسي در كتب دانشگاهي در سه بعد، 19 عامل و 69 مقوله شامل بعد دانش سياسي (توجه به مباني تربيت سياسي، آگاهي از مسائل روز، شناخت حقوق خود و ديگران، آگاهي از مفاهيم سياسي– اجتماعي، شناخت فرهنگي و سواد رسانه‌‌اي)، بعد بينش سياسي (مشتمل بر مؤلفه‌‌هاي توجه به هويت و خصايص فردي، داشتن بودن روحيه‌ تعاون و همكاري، وجدان كاري، تمايل به رقابت سازنده، قانون‌‌گرايي و توجه به هويت ملي) و بعد كنش سياسي (مشتمل بر مطالبه‌‌گري و احقاق حق، تصميم‌‌گيري معقول و منطقي، توانمندي در استدلال، توانايي مشاركت و همكاري، پاسداري از استقلال و آزادي ملي، توانايي تحليل منطقي وقايع، ريسك‌پذيري) طبقه‌بندي شدند. نتايج نشان داد تربيت سياسي دانشجويان داراي ابعاد مختلفي است كه تنها توجه به يك بعد آن در كتب دانشگاهي و برنامه‌‌هاي درسي كارساز نيست. ازاين‌رو تلفيق و در نظر گرفتن ساير ابعاد به بهبود فرايند تربيت سياسي دانشجويان منجر مي‌‌شود.