واكاوي شاخصه‌هاي پوچ‌زدايي از برنامه‌هاي درسي در راستاي غني‌سازي محتواي كتاب‎هاي درسي دانشگاه فرهنگيان

هدف پژوهش حاضر شناسايي مؤلفه‌هاي پوچ‌زدايي از برنامه‌هاي درسي رشتۀ آموزش ابتدايي در راستاي غني‌سازي كتب دانشگاهي دانشجو‌ـ‌معلمان در دانشگاه فرهنگيان بود. روش پژوهش تحليل محتواي كيفي با استفاده از تكنيك تحليل مضمون بود. مشاركت‌كنندگان اساتيد و دانشجويان دانشگاه فرهنگيان استان آذربايجان غربي در سال تحصيلي 1400ـ1401 بوده است كه 23 نفر از آنان به صورت نمونه‌گيري هدفمند از نوع مطلوب مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه ها از نوع نيمه‌ساختارمند بوده و نمونه‌گيري تا اشباع داده‌ها ادامه يافت. براي اعتبارسنجي يافته‌ها از درگيري طولاني مدت، تحليل موارد منفي، حسابرسي پژوهش و توصيف غني داده‌ها استفاده شد. داده‌هاي به‌دست‌آمده با استفاده از فرايند 3 مرحله‌اي تركيبي متشكل از روش كينگ و هاروكس (2010)، براون وكلارك (2006) و آترايد‌ـ‌استرلينگ (2001) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها نشان داد 8 مؤلفۀ رويكرد سازماني، كنش ‌آموزشي، خودانگاره‌معلمي، سطح‌شناسي برنامۀ ‌درسي، سنتزگرايي، كارآفريني، كاوشگري شناختي و خودتعيين‌گري مضامين فراگيري هستند كه با 25 مضمون سازمان‌دهنده و 175 مضمون پايه در جهت حذف يا كاهش روند پوچ‌گرايي برنامه‌هاي درسي دانشگاهي مؤثرند. در نتيجه با شناسايي عوامل مؤثر بر روند پوچ‌زدايي برنامه‌هاي درسي و برنامه‌ريزي براي رفع يا كاهش اثرگذاري آن، بسترهاي غني‌سازي مادي و معنوي كتب درسي را فراهم آورد تا تجارب آموزشي و پژوهشي دانشجو‌ـ‌معلمان ارتقا يابد..