تحليلي بر تحولات نظام سلسله‌مراتب جمعيتي با تأكيد بر جايگاه شهرهاي مياني موردمطالعه استان آذربايجان شرقي

اصطلاح توسعه به‌صورت فراگير پس از جنگ جهاني دوم مطرح شده است. اين پديده، مقوله اي ارزشي، چندبعدي و پيچيده است كه امروزه به‌عنوان يك فرايند مهم‌ترين بحث كشورها به‌ويژه كشورهاي درحال‌توسعه است. توسعه فرايند جامع از فعاليت هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي است كه هدفش بهبود مداوم زندگي تمامي جمعيت بوده و توزيع عادلانه منابع از اركان اصلي آن است. هدف اصلي اين مقاله، تحليلي بر تحولات نظام سلسله‌مراتب جمعيتي مي‌باشد. تحقيق از نوع كاربردي است و داده‌هاي مورد نياز، از نتايج آخرين سرشماري رسمي نفوس و مسكن كشور در سال 1395 گردآوري شده‌اند.  نيمه غربي يا فضاي نيمه توسعه‌يافته استان شامل محوري شمالي جنوبي از جلفا، مرند، تبريز، آذرشهر تا ملكان مي‌باشد كه در هم‌جواري با شبكه‌هاي ارتباطي ملي و بين‌منطقه‌اي و شبكه‌هاي زيربنايي مناسب قرار گرفته‌. استقرار صنايع بزرگ، كارگاه‌هاي صنعتي كوچك و متوسط، محدوده‌هاي زراعي آبي و باغي، روستاهاي بزرگ، شهرهاي پرجمعيت، دامداري‌هاي صنعتي و فعاليت‌هاي بازرگاني از ويژگي‌هاي اين پهنه است. نيمه شرقي استان كه به دليل ويژگي‌هاي طبيعي و كوهستاني بودن منطقه و عدم امكان ارتباط محوري با ساير استان‌هاي هم‌جوار همواره در محروميت بوده است اگر چه در برخي موارد قابليت توسعه در آنها بيشتر از ساير مناطق استان بوده است. استقرار بخش عمده‌اي از روستاهاي كم‌جمعيت و پراكنده با اقتصاد غالب رمه‌گرداني و دامداري سنتي، كشاورزي ديم و استقرار شهرهاي كم‌جمعيت از ويژگي‌هاي عمده نيمه شرقي استان است.