تدوين مدل مفهومي كيفيت فضاهاي باز شهري براي گذران اوقات فراغت ( مطالعه موردي شهر اراك)

موضوع گذران اوقات فراغت يكي از نيازهاي مهم شهروندي در دوران معاصر است كه در كشورهاي در حال توسعه با مشكلات متعددي مواجه است. اين پژوهش با هدف معرفي ابزاري جامع و كارآمد براي ارزيابي و درك كيفيت فضاهاي باز شهري مرتبط با اوقات فراغت انجام شده است. پژوهش حاضر كاربردي و به لحاظ روش، توصيفي ـ تحليلي بوده و با رويكرد آميخته (كيفي ـ كمي) صورت گرفته است. براي جمع‌آوري داده‌ها، از تكنيك پياده‌روي اكتشافي در فضاهاي باز شهر اراك استفاده شده است. در اين تحقيق، مدل پيشنهادي براي تحليل و بررسي فضاهاي باز شهري تدوين و با استفاده از نرم‌افزار ليزرل و بررسي شاخص‌هاي برازش مدل‌هاي ساختاري، مورد تأييد قرار گرفته است. نتايج اين پژوهش مي‌تواند به برنامه‌ريزان و مديران شهري در خلق فضاهاي باز كم‌نقص‌تر كمك مؤثري نمايد.بر اساس يافته‌هاي حاصل از بررسي شاخص‌هاي برازشي، در تحليل كيفيت در فضا‌هاي باز شهر اراك، مؤلفه كيفيت‌هاي زيست محيطي به صورت مستقل عمل كرده ولي مؤلفه كيفيت‌هاي عملكردي ـ فرمي و تجربي ـ زيبايي شناختي همبستگي دارند. همچنين مؤلفه كيفيت‌هاي تجربي ـ زيبا شناختي ، تأثير بيشتري بر كيفيت فضا‌هاي باز براي گذران اوقات فراغت داشته است. از بين نماگر‌هاي 45‌گانه كيفيت، كه مورد بررسي قرار گرفته، نماگر وجود و شرايط فضا‌هاي دنج و خلوت و امكانات ايجاد آسايش اقليمي ، بيشترين تأثير را در ارتقاي كيفيت فضا‌هاي باز براي گذران اوقات فراغت در شهر اراك دارد. اين گويه جزء معيار آسايش و راحتي از مؤلفه كيفيت‌هاي تجربي ـ زيبايي شناختي، محسوب شده است.