سنجش نظريه جدايي‌ چاره‌ساز در پرتو مكاتب فلسفي حقوق بين‌الملل: آوردگاه حقوق طبيعي و پوزيتيويسم حقوقي

نظريه جدايي چاره‌ساز، كه در بستر حق تعيين سرنوشت خارجي گروه‌هاي واجد وصفِ «مردم» پديدار مي‌شود، از مناقشه‌برانگيزترين مفاهيم نوپديد در عرصه حقوق بين‌الملل عام و نظام بين المللي حمايت از اقليت‌ها به‌طور خاص به‌شمار مي‌رود. با بررسي ديدگاه‌هاي موافقان و مخالفان اين نظريه، مي‌توان رد پاي مكتب‌هاي فلسفي حقوق بين‌الملل و به‌طور مشخص دو مكتب حقوق طبيعي و پوزيتيويسم حقوقي را در علت موافقت يا مخالفت با آن پيگيري كرد. موافقان اين نظريه را مي‌توان در صف باورمندان به مكتب حقوق طبيعي و اصول بنيادين آن قرار داد و مخالفان آن را در شمار پيروان مكتب پوزيتيويسم حقوقي محسوب نمود. باورمندان مكتب حقوق طبيعي، با گشودن راه ورود و تأثير ارزش‌ها و اصول اخلاقي به حقوق بين‌الملل، نظريه جدايي چاره‌ساز را به‌عنوان آخِرين راه‌كار براي نجات مردمان تحت ستم در برابر حكومتي خودكامه، مجاز و مشروع مي‌شمارند. اين درحالي است كه دنباله‌روان مكتب پوزيتيويسم حقوقي، با تأكيد بر اراده و منافع دولت‌ها، اين نظريه را در چارچوب حقوق موضوعه و حقوق بين‌الملل كنوني كه عموماً و عمدتاً مبتني بر رضاي دولت‌هاست، مردود مي‌انگارند. در اين مقاله، نگارندگان سر آن دارند تا با به كارگيري شيوه توصيفي تحليلي و با تكيه بر كتاب‌ها و مقاله‌هاي مرتبط، نظريه جدايي چاره‌ساز را در پرتو دو مكتب فلسفي حقوق بين‌الملل يعني مكتب‌هاي حقوق طبيعي و پوزيتيويسم حقوقي، به سنجش درآورند.