تحليل تطبيقي نمايشنامه‌هاي معناباختۀ «جشن‌‌تولد» پينتر و «ماه‌عسل» ساعدي

تئاتر معناباخته (ابسورد)، شاخص‌ترين تحول تئاتر در دوران پس از جنگ دوم جهاني است كه با استفاده از فنون گوناگون نمايشي مي‌كوشد تا پوچي حال و روز بشر را به كمك شكلي همان‌قدر بي‌معنا نمايش دهد. هدف اين پژوهش، تطبيق و مقايسۀ دو نمايشنامۀ جشن تولد پينتر و ماه عسل ساعدي با استناد به آموزه‌هاي مكتب فرانسوي ادبيات تطبيقي است كه هدف آن، مطالعۀ تأثيرات و تشابهات آثار ادبي ملّت‌هاست. روش كار مبتني بر توصيف و تحليل است و نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ساعدي با مؤلفه‌هاي تئاتر معناباخته و آثار پينتر آشنا بوده‌است و اثر او شباهت‌هاي چشمگيري با نمايش پينتر دارد. در هر دو اثر شكل نمايش در هماهنگي كامل با مضمون، ازهم‌گسيختگي، پريشاني و پوچي زندگي را بازنمايي مي‌كند. استفاده از گفت‌وگوهاي بي‌مايه، آشفته، تكراري و طولاني مهم‌ترين عنصر نمايشي و تنها رويداد در شرف وقوع است. خصلت نمايشي گفت‌وگوها، هويت چندپاره و ناپايدار اشخاص و گذر كند و ملال‌آور زمان را در هماهنگي با مضمون كلان داستان بازنمايي مي‌كند. فضا و صحنۀ محدود و محصور هر دو نمايش نيز روزمرگي و بيهودگي زندگي را تداعي مي‌كند با اين تفاوت كه فضا در نمايش پينتر تا پناهگاهي ايمن را تداعي مي‌كند و در نمايش ساعدي، رفته‌رفته به مكان محصور و دلهره‌آوري تبديل مي‌شودكه اشخاص داستان جز استحاله‌شدن راهي براي بيرون رفتن از آن ندارند.