بررسي نقش عوامل محيطي بر شدت آلودگي ملخ مراكشي (Dociostaurus maroccanus) بر اساس دانش كارشناسان بومي در مراتع شمال استان گلستان

ملخ‌ها جزء مهمي از زنجيره‌هاي غذايي در مراتع به شمار مي‌روند، اما در تراكم زياد باعث وارد شدن آسيب به مراتع و محصولات كشاورزي مي‌شوند. استان گلستان يكي از كانون‌هاي اصلي هجوم ملخ مراكشي (Dociostaurus maroccanus) در ايران محسوب مي‌شود و همه‌ساله خسارت چشمگيري از سوي اين ملخ به كشاورزان و مرتع‌داران اين استان وارد مي‌شود. با توجه به اهميت عوامل محيطي ـ بوم‌شناختي در طغيان ملخ مراكشي، اين تحقيق در سال 1399 به منظور تعيين اهميت 15 عامل محيطي بر شدت آلودگي به اين ملخ بر اساس مصاحبه با 200 نفر از كارشناسان محلي شامل كشاورزان، دامداران و داوطلباني كه سال‌ها در امر مبارزه با ملخ مراكشي در استان گلستان همكاري داشته‌اند، انجام شد. بر اساس اطلاعات جمع‌آوري شده از پرسشنامه‌ها و با استفاده از تحليل عاملي چندمتغيره، نقش عوامل پانزده‌گانه محيطي رتبه‌بندي گرديد. نتايج نشان داد كه از بين عوامل محيطي مورد بررسي، شش عامل رطوبت خاك، بافت خاك، نوع پوشش گياهي، ميزان بارندگي، رطوبت نسبي هوا و دما به ترتيب اهميت بيشتري نسبت به ساير عوامل داشتند. بر اساس نظر مصاحبه‌شوندگان، رويشگاه‌هايي كه داراي خاك رسي- لومي، با رطوبت زياد تا متوسط، شوري كم، ميانگين بارندگي سالانه 300-100 ميلي متر، رطوبت نسبي هوا 80-60 درصد و ميانگين دماي هواي روزانه 25-20 درجه سانتي گراد باشند، توسط ملخ مراكشي بيش‌تر ترجيح داده مي‌شوند. نتايج اين پژوهش مي‌تواند به مديران كمك كند تا عوامل تاثيرگذار بر جمعيت ملخ مراكشي را شناسايي كرده و با تعيين زيستگاه‌هاي بالقوه‌ آن، راهكارهاي موثرتري براي مبارزه با اين ملخ ارايه نمايند.