ارزيابي پتانسيل خطر اكولوژيكي عناصر سنگين در خاك هاي اطراف معادن نمك گرمسار

كيفيت خاك به دليل فعاليت‌هاي مختلف انساني در سطح جهان رو به كاهش است. برخي از اين فعاليت‌ها بدون در نظر گرفتن جنبه هاي زيست‌محيطي مي‌تواند آسيب‌هاي جدي به محيط زيست وارد نمايد. اين مطالعه با هدف ارزيابي شاخص‌هاي آلايندگي عناصر ارسنيك (As)، كادميوم (Cd)، مس (Cu)، نيكل (Ni)، سرب (Pb) و روي (Zn) در خاك‌هاي اطراف برخي از معادن نمك فعال گرمسار انجام شد. در مجموع 7 نمونه خاك مركب از عمق 20 0 سانتي‌متري منطقه مورد مطالعه جمع آوري شد. اندازه‌گيري غلظت عناصر سنگين در نمونه‌هاي خاك توسط دستگاه جذب اتمي صورت گرفت. به منظور ارزيابي ميزان آلودگي نمونه‌هاي خاك، از شاخص هاي ژئوشيميايي مانند فاكتور غني شدگي (EF)، فاكتور زمين انباشتگي (Igeo)، فاكتور آلودگي (CF)، درجه آلودگي (Cd)، شاخص بار آلودگي (PLI) و شاخص خطر بالقوه زيست‌محيطي (RI) استفاده گرديد. آناليزهاي آماري مانند تعيين ضريب همبستگي و آناليز خوشه‌اي جهت تعيين منشأ احتمالي عناصر در خاك انجام شد. نتايج نشان داد كه نمونه‌هاي خاك از نظر فاكتور غني شدگي نسبت به عناصر Cd و Pb در همه نمونه‌ها و As در برخي از نمونه‌ها در رده غني شدگي بالا قرار دارند. همچنين غالب خاك‌ها برمبناي درجه آلودگي، از درجه آلودگي كم برخوردار هستند. شاخص زمين انباشتگي نيز نشانگر عدم آلودگي نمونه‌هاي خاك نسبت به عناصر مورد بررسي بود. ضريب همبستگي و آناليز خوشه‌اي نشان داد كه عناصر Ni و Pb داراي منشأ احتمالي يكسان در منطقه مورد مطالعه هستند. براساس مقادير شاخص خطر بالقوه زيست‌محيطي، عناصر As، Cd و Pb از لحاظ ريسك اكولوژيكي، از اهميت خاصي در منطقه برخوردار هستند.