اثر نانوذرات اكسيد آهن و جلبك Spirulina platensis بر ساختار آبشش ماهي كفال خاكستري (Mugil cephalus Linnaeus, 1758)

استفاده گسترده از نانوذرات اكسيد فلزي، نگراني‌ در مورد تأثير آن‌ها بر سلامت انسان و موجودات آبزي را افزايش داده است. هدف از مطالعه حاضر تعيين اثرات نانوذرات اكسيد آهن (FeO) و جلبك Spirulina platensis بر آبشش ماهي كفال خاكستري (Mugil cephalus) در طي سه بازه زماني 3، 14 و 28 روزه و چهار گروه (اول يا شاهد (بدون نانوذره اكسيد آهن و جلبك)، دوم (15 ميلي‎گرم بر كيلوگرم نانوذرات اكسيد آهن)، سوم (300 ميلي‎گرم بر كيلوگرم عصاره جلبك) و چهارم (15 ميلي‎گرم بر كيلوگرم نانوذرات اكسيد آهن و 300 ميلي‎گرم بر كيلوگرم عصاره جلبك) بود. بدين‌منظور 72 قطعه ماهي كفال خاكستري تهيه و پس از طي دوره سازگاري و انجام مراحل آزمايش در گروه‌ها و دوره‌هاي زماني ذكر شده، از آبشش هر ماهي لام بافتي تهيه شد. عارضه‌هاي بافتي شامل هايپرپلازي، پرخوني، كوتاهي تيغه ثانويه، همجوشي تيغه‌هاي ثانويه، بدشكلي تيغه‌ها، جداشدگي اپيتليال و چماقي شدن تيغه‌ها بودند. گروه چهارم در هر سه دوره زماني داراي بيشترين عارضه بود و بعد از آن به ترتيب گروه هاي دوم و سوم قرار داشتند. گذشت زمان باعث شدت عارضه‎هاي بافتي شده بود و در روز 28 بيشترين تعداد عارضه مشاهده شد. همچنين، جلبك تاثيري در كاهش عارضه‎هاي بافتي در ماهي نداشت بلكه باعث عارضه بافتي اما با شدت كمتري نسبت به نانوذره اكسيد آهن شده بود. بر اساس نتايج، نانوذرات اكسيد آهن مي‌توانند به‌مرور زمان سلامت ماهي را به خطر بيندازند. بنابراين، مطالعات بيشتري براي ارزيابي اثرات سمي بالقوه آن نياز است