مقايسه رويكرد سلجوقيان ايران و فاطميان مصر در واگذاري اقطاعات

اين نوشتار رويكردهاي سياسي و نظامي سلاجقه ايران و فاطميان مصر را در نحوه واگذاري اقطاعات نظامي و استغلال به اميران آن دو حكومت مقايسه مي‌كند. مقاله با بهره‌گيري از روش مقايسه‌اي مبتني بر وصف و تحليل به اين يافته‎ها رسيده است كه سلجوقيان و فاطميان ـ كه در انديشه گسترش قلمرو نفوذ خود بودند ـ در رفتاري مشابه هم در عرصه نظام زمين‌داري مبتني بر اقطاعات، اراضي را براي افزايش انگيزه و اطاعت محض فرماندهان نظامي، به آنان واگذار مي‌كردند. اما اين رويكرد با گذشت زمان، به اقتدار امراي نظامي و افول اين حكومت‌ها انجاميد. فاطميان بر خلاف سلاجقه كه اقطاع استغلال را فقط به اميران نظامي اعطا مي‌نمودند، ديوان‌سالاران را هم از اين نوع اقطاع بهره‌مند مي‌كردند.