بررسي اثربخشي آموزش مجازي فيزيك با رويكرد شناختي در پيشرفت تحصيلي و راهبرد‌هاي يادگيري دانش ‌آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي آموزش مجازي مفاهيم فيزيك (همچون دما و گرما) با رويكرد شناختي در پيشرفت تحصيلي و سطوح شناختي يادگيري و راهبردهاي يادگيري دانش‌آموزان انجام شده است. روش تحقيق كمّي و شبه‌آزمايشي و از نوع طرح پيش‌آزمون‌پس‌آزمون با دو گروه كنترل و آزمايش است. جامعه‌ آماري تحقيق از كليه‌ دانش‌آموزان پسر سال دهم رشته‌ تجربي مدارس عادي شهر مشهد در سال تحصيلي 1401- 1400 تشكيل شده است. نمونه‌ پژوهش به شيوه‌ نمونه‌گيري خوشه‌اي چند‌مرحله‌اي با حجم ۶۷ نفر انتخاب شد. براي سنجش پيشرفت تحصيلي از آزمون محقق‌ساخته و براي سنجش راهبردهاي شناختي يادگيري از پرسش‌نامه‌ استاندارد راهبردهاي انگيزشي يادگيري پنتريچ و دي‌گروت (1990) استفاده شد. آموزش مجازي فيزيك با رويكرد شناختي به مدت هشت جلسه‌ 90دقيقه‌اي براي گروه آزمايش ارائه شد و به گروه كنترل آموزش مجازي متداول داده شد. در آموزش با رويكرد شناختي از الگوهاي تدريس خانواده‌ پردازش اطلاعات، حل مسئله و روش‌هايي مانند آموزش معكوس و زمينه‌محور استفاده شد. براي بررسي پايايي آزمون محقق‌ساخته‌ پيشرفت تحصيلي و پرسش‌نامه‌ استاندارد راهبردهاي انگيزشي يادگيري ضريب آلفاي كرونباخ به‌ترتيب 0.74 و 0.76 به‌‌دست آمد. در تحليل داده‌ها، شاخص‌هاي آمار توصيفي، آزمون كلموگروف‌اسميرنوف و تحليل استنباطي كوواريانس به كار گرفته شد. نتايج اين پژوهش اثربخشي اين رويكرد آموزشي را در بهبود يادگيري و پيشرفت تحصيلي و تقويت راهبردهاي يادگيري شناختي و فراشناختي دانش‌آموزان نشان داد. براساس نتايج اين تحقيق، آموزش با رويكرد شناختي، فرايند شكل‌گيري ساختار دانش در فراگيران را تسهيل مي‌كند و درك آن‌ها را از مفاهيم آموزشي افزايش مي‌دهد.