تحليل عوامل مؤثر در توسعۀ گردشگري جامعه‌محور در نواحي روستايي (مطالعۀ موردي: روستاهاي هدف گردشگري استان مركزي)

در اواخر قرن بيستم، بسياري از برنامه‌ريزان اجتماعي - اقتصادي گردشگري را يكي از راهبردهاي مطمئن با چشم‌انداز بسيار روشن به‌منظور توسعۀ روستاها، به‌ويژه در كشورهاي درحال ‌توسعه، معرفي كرده‌اند؛ اما موضوع اساسي اين است كه جامعۀ محلي از اين گردشگري انتفاع محدودي دارد و مشاركت بسيار اندكي در اين زمينه مي‌كند؛ ازاين‌رو گردشگري اجتماع‌محور مي‌تواند در كنار حفظ منابع طبيعي و فرهنگي، مردم روستايي را از گردشگري منتفع كند؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر، يافتن متغيرهاي مؤثر در گردشگري جامعه‌محور در روستاهاي هدف گردشگري استان مركزي است. روش انجام اين پژوهش كيفي بوده و با استفاده از روش تحليل محتوا انجام شده و داده‌ها ازطريق نرم‌افزار مكس‌كيودا نسخۀ 20 تحليل شده است. نتايج نشان مي‌دهند كه منشأ عدم استقرار توسعۀ گردشگري اجتماع‌محور در محدودۀ مطالعه‌شده را عوامل مديريتي ـ  ساختاري، زيست‌محيطي، اجتماعي ـ فرهنگي و اقتصادي تشكيل مي‌دهند؛ اما مهم‌ترين عامل براي توسعۀ اين فعاليت، مؤلفه‌هاي مديريتي ـ ساختاري است؛ زيرا با استفاده از مديريت صحيح و اصولي مي‌توان ازيك‌سو جامعۀ محلي را آموزش داد و براي پذيرش گردشگران مهيا ساخت و از‌سوي‌ديگر، با فراهم‌كردن زيرساخت‌ها (اقامتگاه‌ها، راه‌ها، رستوران‌ها، پاركينگ‌ها، فضاهاي تفريحي و...) شرايط اساسي ورود گردشگران را فراهم كرد. سپس مي‌توان با رعايت اصول زيست‌محيطي، پايداري اجتماعي ـ فرهنگي و رشد اقتصادي، به توسعۀ گردشگري مبتني‌بر جامعه در محدودۀ موردمطالعه كمك كرد.