اندازه‌گيري ميزان تجمع فلزات سنگين روي، مس و آهن در رسوب، پوسته و بافت عضله خرچنگ (Rüppell, 1830) Thalamita crenata در سواحل خليج چابهار

هدف از اين تحقيق بررسي تجمع فلزات سنگين آهن، روي و مس در رسوبات و بافت عضله و  پوسته خرچنگ Thalamita crenata در خليج چابهار بود. بدين‌منظور تعداد 40 نمونه (جنس نر و ماده) از 2 ايستگاه تيس و كنارك واقع در خليج چابهار در سال 1400جمع‌آوري و به آزمايشگاه منتقل و پس از انجام زيست‌سنجي و آماده‌سازي نمونه‌ها، سنجش غلظت فلزات سنگين توسط دستگاه طيف‌‌سنج جذب اتمي صورت گرفت. نتايج نشان داد كه الگوي تجمع فلزات سنگين در بافت عضله و پوسته به‌ترتيب از بيشترين به كمترين روي، آهن و مس بود. اما، در رسوب، آهن بيشترين و سپس روي و مس بود. غلظت فلزات سنگين در بافت عضله به‌طور معني‎داري بيشتر از پوسته مشاهده شد (0/05 P). همچنين، غلظت فلزات سنگين در بافت عضله جنس ماده به‌طور معني‌داري بيشتر از جنس نر (به‌جز آهن در ايستگاه تيس) بودند. اما در پوسته غلظت فلزات بين جنس نر و ماده تفاوت معني‌داري نداشت (0/05 P). تجمع فلزات سنگين در خرچنگ‌ها و رسوبات ايستگاه كنارك بيشتر از ايستگاه تيس بود (به‌جز آهن در عضله ايستگاه تيس). براساس نتايج، بين ميزان تجمع فلزات در بافت عضله و پوسته خرچنگ همبستگي مثبتي معني‌داري وجود داشته ولي بين غلظت فلزات در رسوب و بافت و پوسته همبستگي معني‌داري مشاهده نگرديد. نتايج تجمع زيستي فلزات سنگين در رسوب نشان داد كه غلظت فلزات سنگين در رسوب ايستگاه كنارك بالاتر از ايستگاه تيس بوده كه مي‌تواند به‌دليل تردد بالاي شناورهاي صيادي و غيرصيادي باشد. تجمع فلزات سنگين در اندام‌هاي خرچنگ به نقش فيزيولوژيك اندام‌ها بستگي دارد. براساس نتايج مشخص شد بين خرچنگ نر و ماده از نظر تجمع فلزات سنگين تفاوت وجود داشت كه عمدتاً به‌دليل تفاوت در رژيم غذايي يا تفاوت در زيستگاه مرتبط است. مقايسه غلظت فلزات در بافت عضله خرچنگ T. crenata منطقه مورد مطالعه با استانداردهاي جهاني نشان داد كه غلظت فلز مس بالاتر از استانداردهاي جهاني و آهن نزديك به استاندارد WHO قرار دارد. بنابراين خرچنگ T. crenata منطقه مورد مطالعه از نظر فلز مس و آهن خطري براي مصرف‌كنندگان دارد.