نقش شاه عباس در تجارت وتبليغ منسوجات سلطنتي

تجارت با سرزمين‌هاي گوناگون، از برنامه‌هايي بود كه اكثر حاكمان ايراني بر آن تأكيد داشتند؛ اما هيچ حكومتي مانند حكومت صفوي در قرن 10ق/16م، نتوانست شكوفايي بي‌نظيري در تجارت با ملل مختلف ايجاد كند. از ميان پادشاهان صفوي، دوره سلطنت شاه عباس اوّل (995ـ 1038ق/1587ـ 1629م)، يكي از موفق‌ترين دوره‌هاي تجاري است. بررسي الگوي تجارت منسوجات صفوي، از اين جهت اهميت بسياري دارد كه آن دوره طولاني، مي‌تواند ساختارهاي تجارت با جوامع بين‌المللي را منعكس نمايد. در كانون هنري اصفهان، هنرمندان نقاش، معمار، خطــاط، بافنده و فلزكار، فعاليت هنري مي‌كردند. اين كانون‌ها به نزديك شدنِ شاخه‌هاي هنري به يكديگر كمك نمودند و اين امر، در نقاشي و پارچه‌بافي بيشتر ظاهر گرديد؛ به‌طوري‌كه برخي از نقاشان، بافنده پارچه‌هاي نفيس و ابريشمين بودند كه خود طراحي مي‌كردند. از همين رو، منسوجاتي در اين دوره تهيه شده كه مورد تحسين جهانيان قرار گرفته است.اين پژوهش، بر اساس اين سؤال كه «شاه عباس صفوي در تجارت و تبليغ منسوجات سلطنتي چگونه عمل نمود؟» سامان يافته است. بنابراين، اين فرض مطرح مي‌گردد كه با توجه به تحسين سياحان از منسوجات صفوي، در دوره رنسانس اروپا و امپراطوري روسيه، تمايل فراواني به آن منسوجات پيدا شده بود. پژوهش حاضر، از نوع تاريخي و با روش «توصيفي ـ تحليلي» و ﺑـﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪاي و تصاوير موزه‌ها، صورت گرفته است. داده‌هاي تاريخي گردآوري شده و سپس، ارزيابي و تجزيه و تحليل گرديده و در نهايت، استنتاج از آن انجام شده است. محتواي بصري و عكس‌ها، از ميان آثار تزئيني معماري و منسوجات شاخص دوره شاه عباس انتخاب شده كه در متن به توصيف و تحليل آنها پرداخته مي‌شود.