بررسي رابطه اسيديته خاك با برخي از ويژگي ‌‌هاي كيفي برگ سبز چاي در چاي‌ كاري ‌هاي استان گيلان

چاي گياهي دايمي و هميشه سبز است كه به‌ خوبي در خاك‌ هاي اسيدي رشد مي‌كند. اين گياه آلومينيم را به‌طور طبيعي جذب كرده و در قسمت‌هاي مختلف شاخساره انباشته مي‌كند. اگرچه آلومينيم براي رشد گياه چاي ضروري است، اما براي سلامتي انسان مضر است. ارزيابي وضعيت آلومينيم در خاك و برگ سبز چاي به درك رابطه بين اين دو در جهت ارتقاي كميت و كيفيت محصول چاي كمك مي‌كند. به اين منظور، 38 نمونه خاك و برگ سبز سوم (برگ شاخص) به‌طور تصادفي از چاي‌كاري‌هاي استان گيلان جمع‌آوري شدند. در نمونه‌هاي خاك، علاوه بر ويژگي‌‌هاي عمومي، مقادير pHw و pHCaCl2، غلظت‌هاي آلومينيم، كلسيم و منيزيم تبادلي، نيتروژن كل و غلظت‌هاي فراهم فسفر و پتاسيم و در نمونه‌هاي گياهي نيز غلظت‌هاي همين عناصر به‌همراه آهن و روي اندازه‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه ميانگين مقادير pHw‌، pHCaCl2‌، آلومينيم تبادلي خاك و نيز غلظت آلومينيم در گياه چاي به‌ترتيب 4/51، 4/04 ، kg/mg 256 و kg/mg 1362 به‌دست آمد. آلومينيم تبادلي خاك با pHw و pHCaCl2 يك رابطه معكوس و غيرخطي با ضرايب تعيين به‌ترتيب 66% و 84% داشت كه حاكي از قابليت اعتماد بيشتر به pHCaCl2 در مقايسه با pHw  بود. غلظت آلومينيم در برگ سبز چاي با  pHخاك همبستگي معناداري نداشت، اما رابطه آن با آلومينيم تبادلي خاك معنادار بود (r=0.69**). همچنين، مقدار پلي‌فنل كل با نسبت مجموع غلظت‌هاي آهن و روي به غلظت آلومينيم (  (Fe+Zn)/Al) در برگ سبز گياه چاي همبستگي معناداري (r=0.64***) نشان داد. با توجه به حداقل pH بهينه باغ‌هاي چاي (4/5-=pH)، حداكثر غلظت بهينه آلومينيم تبادلي خاك معادل kg/mg 153 به‌دست آمد. توصيه مي‌شود كه براي كنترل آلومينيم تبادلي خاك و تنظيم pH با توجه به ظرفيت بافري خاك از آهك يا دولوميت استفاده شود.