نقش استعاره و مجاز در فرآيند ميل‌ورزي در رمان «نگران نباش» بر مبناي آموزه‌هاي لكان

ژاك لكان از انديشمنداني است كه از استعاره و مجاز كه اصطلاحاتي تخصصي در دانش بلاغت و زبان‌شناسي به‌شمار مي‌آيند براي تبيين مفهوم روانكاوانۀ ميل استفاده مي‌كند. در نگاه وي، ميل‌ورزي به‌ميانجي مداخلۀ استعارۀ پدري شروع مي‌شود و ممكن است در فرآيندي مجازي همواره خود را تثبيت نمايد. بر اساس بروز اختلال در فرآيند استعاري و مجازي، لكان تبيين نمود كه بيمار به كدام گونه از روان‌پريشي دچار شده و سبب رنج بردن او چه چيزي است. در اين پژوهش با استفاده از روش تحليل كيفي و بر اساس فرآيند استعاري و مجازي مورد نظر لكان، چگونگي ميل‌ورزي سوژه (شادي) در داستان «نگران نباش» مهسا محب‌علي تبيين شده است. همچنين بر اساس الگو و معيار ذكر شده، چگونگي روان‌پريشي و بيرون افتادن از محدودۀ سوژه‌بودگي در شخصيت اصلي داستان (شادي) تشريح گرديده است. دستاوردهاي پژوهش نشان مي‌دهد فرآيند ميل در شخصيت شادي به‌صورت استعاري عمل مي‌كرده و بر اين اساس، او سوژه‌اي وسواسي بوده است. شادي براي اينكه بتواند هرچه زودتر فالوس را احراز نمايد، مي‌خواهد ارضاي ميل خود را به ‌تعجيل بيندازد. او از اختلال مجاورت كه ناظر بر عدم امكان ساخت مجاز است رنج مي‌برد. شادي نمي‌تواند ميل‌ورزي كند؛ مگر زماني‌كه دال‌هاي مربوط به مسأله‌اي كه در وي ايجاد تروما كرده، در اختيارش قرار بگيرد.