تحليلي بر راهكارهاي مديريت منابع آب كشاورزي در شرايط خشكسالي در استان آذربايجان غربي

مقدمه و هدف: يكي از بحران‏هاي مهمي كه امروزه بشر را تهديد مي‏كند مسئله بحران كمبود آب است و بخش كشاورزي به عنوان عمده‏ترين مصرف كننده آب بايد در فكر ايجاد راهكاري جديد براي جبران كمبودها و اتخاذ راهكارهاي مديريتي ويژه در راستاي توليد محصول بيشتر به ازاي هر واحد حجمي آب باشد. در اين راستا اين تحقيق با هدف كلي راهكارهاي مديريت منابع آب كشاورزي در شرايط خشكسالي انجام شد.مواد و روش‏ها: جامعه آماري پژوهش شامل كليه كشاورزان كوچك مقياس در استان آذربايجان غربي بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان 430 نفر از سرپرستان خانوارهاي روستايي كوچك مقياس با استفاده از روش نمونه‏گيري طبقه‏اي چند مرحله‏اي با انتساب متناسب براي مطالعه انتخاب شدند.يافته‏ ها: نتايج نشان داد مهمترين راهكار در بخش فني و تكنيكي شامل «استفاده از آبياري قطره‏اي جهت جلوگيري از تبخير خاك»، در راهكار مديريت خاك «تسطيح اراضي جهت آبياري يكنواخت»، در راهكار مديريتي «نگهداري بهتر از كانال‏ها و تجهيزات آبياري»، در راهكار حقوقي - اقتصادي «كاهش يارانه‏هاي بخش آب و قيمت‏گذاري آن» و در راهكار زراعي «انتخاب ارقامي كه با مصرف آب كمتر» بود. همچنين نتايج مدلسازي معادلات ساختاري نشان داد كه ترتيب اهميت راهكارها شامل زراعي، فني و تكنيكي، مديريت خاك، حقوقي و مديريتي مي‏باشد.بحث و نتيجه‏گيري: در اين تحقيق به اين نتيجه رسيديم كه براي اجراي راهكارهاي مديريت منابع آب، علاوه بر سازمان‏هاي محلي و مردمي، نقش دولت نيز بسيار مهم است زيرا مديريت پايدار آب نيازمند راهكارهايي است كه فراتر از توان اقتصادي جوامع محلي است.