تاثير قارچ مايكوريزا، تنش آب و سال بر عملكرد گل و برخي خصوصيات گياه دارويي گاوزبان (Borago officinalis L.) در منطقه ياسوج

شناسايي زمان بحراني و زمانبندي آبياري گياه بر مبناي يك برنامه دقيق و اساسي، كليدي براي نگهداري آب، بهبود عمليات آبياري و قابليت تحمل گياه به كمبود آب در كشاورزي است. در سال‌هاي اخير براي مقابله با كم‌آبي و تنش خشكي قارچ‌هاي مايكوريزاي وزيكولار آربوسكولار در بسياري از گياهان مورد استفاده قرار گرفته است. در اين راستا، آزمايشي به صورت كرت هاي خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار، در سال هاي 1394 و 1395 در منطقه ياسوج اجرا گرديد. تنش آب به‌عنوان عامل اصلي بصورت آبياري پس از 30، 60، 90، 120 و 150 ميلي متر تبخير از تشتك تبخير كلاس A و قارچ مايكوريزا به‌عنوان عامل فرعي بصورت عدم كاربرد، كاربرد Glomus mosseae و كاربرد Glomus intraradices در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه برهمكنش آبياري و قارچ مايكوريزا بر فسفر گل، عملكرد گل ، عملكرد زيستي و كارايي مصرف آب گاوزبان معني دار بود. در سطوح آبياري پس از 60، 90، 120 و 150 ميلي متر تبخير آب از تشتك تبخير، كاربرد قارچ هاي مايكوريزا Glomus mosseae و Glomus intraradices نسبت به عدم وجود قارچ به ترتيب موجب افزايش عملكرد گل گياه (30.04 و 27.35 درصد)، (92.2 و 90.98 درصد)، (94.1 و 93.21 درصد) و (81.73 و 78.86 درصد) شدند، همچنين در اين سطوح از آبياري، عملكرد زيستي و كارايي مصرف آب گل گاوزبان در شرايط حضور قارچ مايكوريزا نسبت به عدم كاربرد قارچ افزايشي معني دار حاصل نمودند. كاربرد هر دو سويه قارچ مايكوريزا Glomus mosseae و Glomus intraradices در سطوح آبياري پس از 90، 120 و 150 ميلي متر تبخير آب از تشتك تبخير نسبت به عدم كاربرد قارچ مايكوريزا به ترتيب موجب افزايش معني دار شاخص برداشت گل گاوزبان (44.55 و 43.36 درصد)، (13.21 و 15.96 درصد) و (5.6 و 5.41 درصد) و فسفر گل (44.69 و 20.45 درصد)، (150 و 125 درصد) و (267.74 و 235.48 درصد) شدند. قارچ مايكوريزا توانست باعث تعديل اثرات منفي تنش كم‌آبي و موجب افزايش صفات فوق در آن سطوح آبياري گردد و بر اساس نتايج اين بررسي، تيمار آبياري پس از 90 ميلي‌متر تبخير آب از تشتك تبخير + كاربرد قارچ‌ مايكوريزاي Glomus mosseae توصيه مي‌شود.